دیپلماسی فعال در تهران و بغداد
سفرهای اخیر مقامهای ارشد ایرانی به بغداد، از جمله اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نشاندهنده اهمیت این پرونده برای تهران است. این دیدارها با هدف هماهنگی در مورد وضعیت تسلیحاتی گروههای مقاومت انجام شده است.
، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در تهران میزبان فائق زیدان، رئیس شورای عالی قضایی عراق بود. رضایی در این دیدار صراحتاً اعلام کرد که کشورهای منطقه باید سرنوشت خود را رقم بزنند و جایگاهی برای حضور آمریکا در منطقه متصور نیست. او ضمن تأکید بر حمایت ایران از یک عراق مستقل و قدرتمند، خواستار تعیین تکلیف گروههای مخالف ایران در مناطق مرزی مشترک دو کشور شد.
پیگیریهای قضایی و نقش ایالات متحده
گزارشهای دولتی عراق حاکی از آن است که موضوع سلاح در سفر فائق زیدان به تهران به طور مفصل بررسی شد. نکته قابل توجه این است که زیدان پس از بازگشت به بغداد، با جاشوا هریس، کاردار آمریکا در عراق دیدار کرد. طبق تحلیلها، محور این دیدار بر محورهای زیر متمرکز بود:
- بررسی اقدامات قضایی احتمالی پس از خروج ائتلاف بینالمللی.
- بررسی وضعیت افرادی که برخلاف قانون اساسی و قوانین ملی عراق، سلاح در اختیار دارند.
- تطبیق رویههای قانونی با شرایط جدید امنیتی عراق.
ترس از خلأ امنیتی و تجربه سوریه
یکی از رهبران ارشد «چارچوب هماهنگی» عراق در گفتگو با الأخبار اشاره کرد که ایران در عین حمایت از استقلال عراق، نگران انحلال سریع گروههای مقاومت است. از دیدگاه تهران، انحلال شتابزده این گروهها میتواند منجر به ایجاد خلأ امنیتی در عراق شود.
این مقام عراقی تأکید کرد که تهران بیم آن دارد که اسرائیل از این خلأ امنیتی بهرهبرداری کند؛ مشابه اتفاقاتی که در سوریه رخ داد و منجر به نفوذ عوامل خارجی شد. در این میان، چهرههای سیاسی برجستهای نظیر علی الزیدی، هادی العامری و عمار حکیم نیز در جریان این تحولات و رایزنیها نقش داشتهاند.