تومورهای جامد؛ دژهای نفوذناپذیر سرطان
بزرگترین دستاوردهای اخیر در درمان سرطان، تبدیل سیستم ایمنی بدن به یک سلاح فعال بوده است. اما این استراتژی در برابر سرطانهای خون بسیار موفقتر از تومورهای جامد عمل کرده است. دلیل این تفاوت در ساختار تومورهای جامد نهفته است؛ این تومورها مانند دژهای مستحکمی رفتار میکنند و با ترشح پیامهای شیمیایی، هرگونه حمله سلولهای ایمنی را مهار و خنثی میکنند.
نفوذ به دژها با سلولهای اصلاحشده
دانشمندانی از دانشگاه استنفورد در مطالعهای که نتایج آن در نشریهScience Translational Medicineمنتشر شده، راهی برای عبور از این سد دفاعی پیدا کردهاند. آنها سلولهای کشنده طبیعی (Natural Killer یا NK) را به شکلی تخصصی تغییر دادند تا این سلولها برای زندگی و مبارزه در محیط سخت درون تومورها مناسبتر شوند.
سلولهای NK؛ سربازان سریعالعمل سیستم ایمنی
سلولهای کشنده طبیعی، بخش واکنشسریع سیستم ایمنی هستند. این سلولها میتوانند سلولهای غیرعادی، از جمله سلولهای سرطانی و سلولهای آلوده به ویروس را شناسایی و نابود کنند. تفاوت اصلی این سلولها با لنفوسیتهای B و T در نحوه شناسایی هدف است:
- لنفوسیتهای B و T برای شناسایی هدف خاص، به آموزش قبلی نیاز دارند.
- سلولهای NK نیازی به مواجهه قبلی با هدف ندارند و به همین دلیل مدافعانی سریععمل محسوب میشوند.
معمای سلولهای ساکن در بافت
سلولهای NK به دو دسته کلی تقسیم میشوند: سلولهای در گردش خون و سلولهای ساکن در بافت. سلولهای ساکن در مکانهایی نظیر پوست، ریهها، کبد و غشاهای مخاطی یافت میشوند. با این حال، نقش این گروه در مبارزه با سرطان همواره مورد بحث بوده است؛ برخی پژوهشها آنها را ضعیف یا حتی سرکوبکننده سیستم ایمنی میدیدند و برخی دیگر آنها را مبارزانی قدرتمند معرفی میکردند.
دکتر جان سانوو (John Sunwoo)، نویسنده ارشد این پژوهش از دانشگاه استنفورد، معتقد است عملکرد این سلولها ثابت نیست. او توضیح میدهد که این سلولها بر اساس نشانههای محیطی و بافتی که در آن قرار دارند، عملکردهای متفاوتی را انتخاب کرده و به زیرگروههای خاصی تبدیل میشوند.