استادکاران پایگاه میراثجهانی سامانه آبی تاریخی شوشتر در غرفه ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان، فرآیند تبدیل سنگ خام به قطعات کاربردی را به نمایش گذاشتند. این برنامه که به مناسبت هفته دولت در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی اهواز برپا شد، هدفش آشنایی مخاطبان با مهارتهای سنتی ساخت و حفاظت از سازههای تاریخی بود.
تراش سنگ؛ مرز میان مرمت اصیل و مدرن
در این اجرای زنده، بازدیدکنندگان مراحل دقیق انتخاب و آمادهسازی سنگ خام را مشاهده کردند. استادکاران در حین کار، بر یک نکته کلیدی تأکید داشتند: استفاده از «مصالح سازگار». این موضوع تفاوت بنیادین میان مرمت اصیل و روشهای نوین اما ناسازگار را برجسته میکند که در صورت عدم رعایت، میتواند به کالبد بناهای تاریخی آسیب بزند.
عناصر کلیدی نمایش مهارتهای بومی:
- شیوههای شناسایی و انتخاب سنگهای مناسب برای مرمت
- تکنیکهای تراش دستی برای رسیدن به ابعاد کاربردی
- روایت تجربیات شفاهی آسیابانان و استادکاران قدیمی شوشتر
- تبیین مفهوم «میراث زنده» فراتر از سازههای سنگی
حفاظت از دانش، در کنار حفاظت از کالبد
عاطفه رشنویی، مدیر پایگاه میراثجهانی سامانه آبی تاریخی شوشتر، معتقد است حفاظت از آثار جهانی را نباید تنها به حفظ جسم اثر محدود کرد. به گفته او، دانش و مهارتهایی که طی نسلها در ساخت و نگهداری این بناها شکل گرفته، خود بخشی از میراث است که باید به جامعه منتقل شود.
مدیر این پایگاه بر ضرورت «تجربهگرایی» در نمایش میراث تأکید کرد و افزود که هدف این است مردم به جای تماشای تصاویر یا گزارشهای خشک، به صورت زنده درک کنند که پشت هر قطعه سنگ یا سازه آبی، حجم عظیمی از تجربه انسانی و مهارت نهفته است.