بارهای روانی؛ وقتی بازارها ثبات را میبلعند
التهاب بازارهای موازی، بیش از هر چیز امنیت روانی خریداران و فروشندگان را هدف قرار میدهد. منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن، معتقد است در شرایطی که نوسانات شدید حاکم است، اعتماد معاملهگران نسبت به ثبات بازار از بین میرود. این وضعیت باعث میشود افراد در تصمیمگیری برای خرید یا فروش ملک دچار تردید شوند.
وقتی امنیت فکری از بین برود، خریدار و فروشنده دیگر نمیتوانند زمان مناسب برای معامله را تشخیص دهند. بسیاری از مالکان اکنون نگراناند که اگر ملک خود را بفروشند، نتوانند در بازار متلاطم فعلی، واحد جایگزین خریداری کنند. همین تردیدها باعث رکود در معاملات و توقف جریان طبیعی بازار میشود.
فاصله زمانی بین جهش دلار و گرانی مسکن
باید تفکیک کرد که اثر نوسانات ارزی بر مسکن، برخلاف برخی کالاهای مصرفی، آنی و فوری نیست. افزایش قیمت دلار لزوماً به این معنا نیست که از فردای آن روز، قیمت آپارتمانها نیز بالا برود. تأثیر واقعی این شوکها در بلندمدت نمایان میشود و بستگی به تثبیت قیمتها در سطوح جدید دارد.
منطق انتقال هزینهها در بازار مسکن به این صورت است که ابتدا قیمت ارز افزایش مییابد، سپس این افزایش قیمت به زنجیره تأمین سرایت میکند. این فرآیند شامل مراحل زیر است:
- افزایش قیمت نهادههای تولید و مواد اولیه.
- گرانی مصالح ساختمانی در بازار.
- بالا رفتن هزینه خدمات مرتبط با ساختوساز و دستمزدها.
- انتقال نهایی هزینههای افزایشیافته به قیمت تمامشده آپارتمان.
نقش انتظارات تورمی در قیمتگذاری
آنچه در حال حاضر بیشترین تأثیر را بر بازار دارد، نه قیمت واقعی مصالح، بلکه «انتظارات تورمی» است. آشفتگی بازارهای موازی باعث میشود فروشندگان بر اساس پیشبینیهای آینده و ترس از تورم، قیمتها را بالا ببرند. این فشار روانی، فرآیند کشف قیمت واقعی مسکن را دشوار میکند و باعث میشود شکاف قیمتی میان پیشنهاد فروشنده و توان خرید خریدار عمیقتر شود.
