آغاز مسیر و ایجاد زیرساختهای علمی
حرکت ایران به سمت تولید غذاهای فراسودمند حدود ۲۰ سال پیش آغاز شد. در آن زمان، شناخت عمومی و حتی تخصصی نسبت به پروبیوتیکها در کشور بسیار محدود بود. برای عبور از این بنبست، تلاش شد تا همزمان با ایجاد زیرساختهای تولید، یک انجمن علمی پروبیوتیک شکل بگیرد تا مبانی علمی این حوزه در کشور توسعه یابد.
محمود مقتدایی، عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک و رئیس یک شرکت دانشبنیان، در حاشیه هفتمین کنگره پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند بر نقش حیاتی کنگرههای تخصصی تأکید کرد. او معتقد است برگزاری این رویدادها ابزاری کلیدی برای ایجاد شناخت علمی و توسعه این صنعت بوده است. نخستین کنگرهها با هدف ایجاد پل ارتباطی میان جامعه علمی و صنعت طراحی شدند و حضور صنایع بزرگ غذایی در این نشستها، روند انتقال محصولات از محیطهای آزمایشگاهی و دانشگاهی به خط تولیدات صنعتی را تسریع کرد.
نقطه عطف سال ۱۳۹۰ و ورود به صنعت
ورود جدی صنایع غذایی به حوزه پروبیوتیکها را میتوان به حدود سال ۱۳۹۰ بازگرداند. در این دوره، طیف گستردهای از تولیدکنندگان با رویکردی نو وارد این بازار شدند. ترتیب ورود محصولات به بازار مصرف به شرح زیر بود:
- تولید نانهای پروبیوتیک
- تولید کیک و بیسکویتهای پروبیوتیک
- تولید محصولات لبنی شامل ماست و پنیر پروبیوتیک
این توالی در تولید باعث شد مفهوم پروبیوتیک از فضای خشک دانشگاهی خارج شده و به طور مستقیم وارد سبد مصرفی خانوادههای ایرانی شود.
پیوند میان جامعه پزشکی و تولیدات صنعتی
هدف از برگزاری کنگرههای تخصصی، صرفاً معرفی محصولات تجاری نبود، بلکه هدف اصلی ایجاد بستری برای تعامل میان دانشگاه، صنعت، پزشکان و متخصصان سلامت بود. در دورههای مختلف این کنگرهها، متخصصان حوزههای گوارش، کودکان و زنان دعوت شدند تا کاربردهای عملی پروبیوتیکها را بررسی کنند.
آشنایی جامعه پزشکی با این حوزه، مسیر را برای ورود محصولات دارویی پروبیوتیک به بازار هموار کرد. این روند باعث شد تا تولیدات صنعتی نه تنها به عنوان مواد غذایی، بلکه به عنوان مکملهای سلامتی مورد تایید متخصصان قرار بگیرند و در نهایت در بازار دارویی کشور جایگاه خود را پیدا کنند.