توسعه سورگوم بدون اصلاح زنجیره برداشت و مصرف کافی نیست

به گزارش مسیر اقتصاد، کاهش پایداری تولید ذرت در مناطق کم‌آب، بسیاری از کشورها را به استفاده بیشتر از محصولات مقاوم‌تر سوق داده است. اما تجربه توسعه محصولات جایگزین نشان می‌دهد صرف تغییر محصول در مزرعه، الزاماً به جایگزینی موفق آن در زنجیره خوراک دام منجر نمی‌شود. هر محصول جدید، الزامات خاصی در برداشت، فرآوری، ذخیره‌سازی و مصرف دارد و نادیده گرفتن این حلقه‌ها می‌تواند بخشی از مزیت آن را از بین ببرد. این مسئله در مورد سورگوم اهمیت بیشتری دارد. سورگوم از نظر تحمل کم‌آبی و گرما ظرفیت مناسبی برای تولید خوراک در شرایط اقلیمی نامساعد دارد، اما دانه آن در مقایسه با ذرت بافت سخت‌تری دارد و در صورت فرآوری نامناسب، بخشی از نشاسته موجود در آن به‌خوبی در اختیار دام قرار نمی‌گیرد. بنابراین توسعه سورگوم باید همزمان با سازگار کردن فناوری برداشت و مدیریت مصرف خوراک انجام شود. یک پژوهش چندساله در آرژانتین با همکاری محققان آمریکایی، اثر فرآوری دانه سورگوم در زمان برداشت را بررسی کرده است. نتیجه اصلی این مطالعه آن بود که در سیلاژی که طی چند ماه پس از تولید مصرف شد، شکستن دانه‌های سورگوم هنگام برداشت، دسترسی دام به نشاسته را افزایش داد و متوسط افزایش وزن روزانه دام را حدود 15 درصد بهبود بخشید. اهمیت این نتیجه صرفاً در افزایش عملکرد دام نیست. این یافته نشان می‌دهد بخشی از فاصله عملکردی میان خوراک‌های جایگزین و محصولات متداول، ممکن است ناشی از خود محصول نباشد و از فناوری نامتناسب برداشت و فرآوری ناشی شود. به بیان دیگر، اگر سورگوم با همان الگوی فنی مورد استفاده برای محصولات دیگر تولید و مصرف شود، ممکن است ظرفیت واقعی آن در جیره دام آشکار نشود. این موضوع در توسعه محصولات جایگزین اهمیت زیادی دارد؛ چراکه ارزیابی اقتصادی یک محصول تنها بر پایه عملکرد مزرعه یا قیمت هر تن محصول نیست و عملا سطح انرژی قابل استفاده برای دام، میزان مواد مغذی و اثر نهایی خوراک بر عملکرد دام نیز از عوامل مهم برای ارزیابی اقتصادی خوراک محسوب می شود.