جهانبخش ایزدی، استاد روابط بینالملل، در گفتوگویی با خبرگزاری خبرآنلاین به بررسی ابعاد مختلف مذاکرات میان ایران و عمان پرداخت. وی معتقد است در حال حاضر هنوز روشن نیست که این مذاکرات دقیقاً چه خروجی و دستاورد مشخصی خواهد داشت.
موانع تغییر رژیم حقوقی تنگه هرمز
ایزدی در تحلیل اهداف احتمالی از این مذاکرات اشاره کرد که برخی ممکن است تصور کنند ایران به دنبال تغییر رژیم حقوقی تنگه هرمز یا اخذ عوارض از کشتیهای عبوری است، اما از نظر وی این موارد متصور نیست. وی دلایل این موضوع را در موارد زیر خلاصه کرد:
- تعهدات بینالمللی: عمان کنوانسیون سال ۱۹۸۲ (کنوانسیون حقوق دریاها) را پذیرفته است و بر اساس آن متعهد به رعایت اصل «عبور ترانزیت» است.
- هزینههای اقتصادی و سیاسی: بازنگری در رژیم حقوقی تنگه هرمز میتواند هزینههای بسیار زیادی را برای سلطنت عمان ایجاد کند.
- عدم استقلال کامل: عمان در برابر متغیرهای منطقهای (مانند شورای همکاری خلیج فارس) و بازیگران فرامنطقهای (بهویژه ایالات متحده آمریکا)، ارادهای کاملاً مستقل ندارد.
تأثیر انتخابات آمریکا بر معادلات منطقهای
در بخش دیگری از این گفتگو، جهانبخش ایزدی به موضوع انتخابات آتی ایالات متحده و تأثیر آن بر رویکردهای سیاسی پرداخت. وی بر این باور است که نمیتوان سرنوشت یک جنگ یا مناقشات جدی را به نتایج انتخابات موکول کرد.
به گفته وی، حتی در صورت تغییر ترکیب دو مجلس در آمریکا، افرادی مانند ترامپ احتمالاً احساس نخواهند کرد که از نظر حقوقی مانعی برای پیشبرد اهداف خود وجود دارد. بنابراین، تغییرات احتمالی در ترکیب پارلمان یا ریاست جمهوری آمریکا لزوماً تغییر معناداری در رویکردهای کلان ایجاد نخواهد کرد.
نتیجهگیری درباره جایگاه عمان در مذاکرات
در نهایت، این استاد روابط بینالملل تاکید کرد که عمان یک مذاکرهکننده «رها و آزاد» در برابر جمهوری اسلامی نیست. به دلیل فشارهای خارجی و تعهدات حقوقی موجود در نظام بینالمللی، خروجی این مذاکرات با محدودیتهای جدی روبروست و پیشبینی محصول نهایی آن در حال حاضر دشوار است.