بیماری زونا در واقع نتیجه فعال شدن مجدد ویروس آبلهمرغان است که پس از بهبودی اولیه، بهصورت خاموش در گرههای عصبی بدن باقی میماند و در شرایط خاص مجدداً فعال میشود.
عوامل تحریککننده و علت بروز زونا
بر اساس اظهارات دکتر سلیمانی، فعال شدن این ویروس معمولاً در شرایطی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن تضعیف شده باشد. از جمله این عوامل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش سن و تضعیف طبیعی سیستم ایمنی
- استرس شدید یا ابتلا به بیماریهای مزمن
- مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی و درمانهای ضدسرطان
- پیوند اعضا و برخی بیماریهای زمینهای
گروههای در معرض خطر
اگرچه زونا ممکن است در افراد جوان و سالم نیز رخ دهد، اما احتمال بروز آن در گروههای زیر بیشتر است:
- افراد بالای ۵۰ سال
- مبتلایان به دیابت، سرطان و بیماریهای مزمن کلیوی یا ریوی
- افرادی که داروهای کورتونی یا سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند
- بیماران مبتلا به بیماریهای تضعیفکننده ایمنی
علائم و نشانههای بالینی
بروز زونا معمولاً با یک سری مراحل پیشرونده همراه است:
- مرحله اولیه: ظهور درد، سوزش، گزگز، خارش یا حساسیت غیرعادی پوست چند روز پیش از ایجاد ضایعات.
- مرحله بثورات: ایجاد تاولهای کوچک و دردناک و بثورات قرمز که اغلب بهصورت نواری و در یک سمت بدن یا صورت ظاهر میشوند.
- مکانهای شایع: قفسه سینه، پشت، شکم یا کمر (و در برخی موارد صورت و اطراف چشم).
- علائم همراه: تب خفیف، سردرد، خستگی و بیحالی.
هشدار درباره درگیری ناحیه صورت
دکتر سلیمانی تأکید کرد که بروز درد یا تاول در نواحی پیشانی، بینی، گوش و بهویژه اطراف چشم یک وضعیت ضروری است و بیمار باید بدون تأخیر مراجعه کند؛ زیرا درگیری عصبهای صورت و چشم میتواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد.
زمان طلایی برای درمان
بهترین بازه زمانی برای آغاز درمان دارویی، اولین فرصت پس از شروع علائم و ترجیحاً طی ۷۲ ساعت نخست از ظهور ضایعات پوستی است. درمان زودهنگام میتواند موارد زیر را کاهش دهد:
- مدت زمان بیماری و شدت درد
- تعداد ضایعات پوستی جدید
- احتمال بروز عوارض ثانویه