عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان، در تاریخ ۴ شهریور طی نشستی با وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و گروهی از فرهیختگان بروجرد، به بررسی جایگاه تاریخی این شهر و ضرورتهای حفاظتی و توسعهای آن پرداخت.
جایگاه شهرسازی و تاریخی بروجرد
حسنپور در این جلسه اظهار داشت که شهر بروجرد در اسناد دوره قاجار با عنوان «دارالسرور» شناخته شده و یکی از شهرهای مهم و آباد منطقه بوده است. وی با اشاره به مستندات شهرسازی افزود که در استان لرستان تنها دو شهر بروجرد و خرمآباد دارای نقشه شهری هستند. در این نقشهها، عناصر معماری و شهرسازی ایرانی، بهویژه ساختار محلهای و دیوارهای تاریخی بهوضوح قابل مشاهده است.
مطالبه ثبت جهانی باغهای تاریخی و تکیهباغها
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان بروجرد را از شهرهای شاخص ایران در زمینه باغهای تاریخی دانست و خاطرنشان کرد که متأسفانه در پرونده ثبت جهانی باغهای ایران، نام باغهای تاریخی لرستان و بهویژه بروجرد مطرح نشده است، در حالی که این مجموعه دارای ویژگیهایی است که آنها را واجد ارزش جهانی میکند.
وی یکی از ویژگیهای خاص و متمایز باغهای تاریخی بروجرد را وجود «تکیهباغ»ها دانست و توضیح داد که این مکانها دارای کارکرد دوگانه بودند؛ به گونهای که هم برای تفریح و سیاحت و هم برای برگزاری آیینها و برنامههای مذهبی مورد استفاده قرار میگرفتند و نمونهای با این گستردگی در دیگر نقاط کشور مشاهده نمیشود.
میراث معماری خاندان طباطبایی و محله صامتیه
در ادامه این نشست، به پیشینه خاندان طباطبایی در بروجرد اشاره شد. محله «صامتیه» در اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجار برای این خاندان شکل گرفته است. از یادگارهای معماری این خاندان در بروجرد میتوان به خانههای تاریخی زیر اشاره کرد:
- خانه تاریخی موثقی
- خانه تاریخی مصری
- خانه افتخارالاسلام طباطبایی
- خانه سرزاده
- خانه نبوی
حسنپور همچنین به ویژگیهای فنی معماری این خانهها اشاره کرد و افزود که طراحی دالانها و مسیرهای ارتباطی میان بخشهای اندرونی و بیرونی، با هدف حفظ محرمانگی و حریم خانوادگی صورت گرفته است که نمونههای کمنظیری از آن در بروجرد موجود است.
