تحقیقات جدید درباره علت نابینایی در بیماران مبتلا به آب‌سیاه

آب‌سیاه یا گلوکوم یکی از مهم‌ترین علل نابینایی غیرقابل بازگشت در جهان است. درمان‌های رایج این بیماری عمدتاً بر کاهش فشار داخل چشم متمرکز هستند، اما در برخی بیماران با وجود کنترل فشار چشم، آسیب سلول‌های عصبی و کاهش بینایی همچنان ادامه پیدا می‌کند. به گزارش سیناپرس، یک پژوهش جدید که در نشریه Molecular Neurodegeneration منتشر شده، عامل احتمالی این مشکل را در اختلال یک سازوکار حیاتی درون سلول‌ها شناسایی کرده است. سلول‌های عصبی شبکیه که وظیفه انتقال اطلاعات بینایی از چشم به مغز را بر عهده دارند، برای تأمین انرژی به‌شدت به میتوکندری‌ها وابسته هستند. میتوکندری‌ها اندامک‌هایی هستند که نقش اصلی را در تولید انرژی سلول ایفا می‌کنند. در حالت طبیعی، سلول‌ها دارای یک سامانه پاکسازی هستند که میتوکندری‌های آسیب‌دیده را شناسایی و تجزیه می‌کند. اما پژوهشگران دریافتند این فرایند در مراحل اولیه آب‌سیاه دچار اختلال می‌شود؛ در نتیجه، میتوکندری‌های معیوب در سلول‌های عصبی تجمع پیدا کرده، استرس سلولی ایجاد می‌کنند و در نهایت به مرگ سلول‌های عصبی منجر می‌شوند. نتایج بررسی‌ها روی دو مدل موشی نشان داد اختلال در این سامانه پاکسازی پیش از آغاز مرگ سلول‌های عصبی رخ می‌دهد. پژوهشگران همچنین با غیرفعال کردن این سازکار در سلول‌های عصبی چشم، بدون افزایش فشار داخل چشم، توانستند ویژگی‌های اصلی آسیب عصبی ناشی از آب‌سیاه را بازتولید کنند. در این شرایط، موش‌ها طی شش هفته حدود 39 درصد از سلول‌های عصبی شبکیه و حدود 59 درصد از رشته‌های سالم عصب بینایی خود را از دست دادند. در مرحله بعد، پژوهشگران دارویی به نام Torin 2 را آزمایش کردند. این دارو می‌تواند فرایند پاکسازی میتوکندری‌های آسیب‌دیده را دوباره فعال کند.