بررسی حکمت عملی ابن سینا: نقش عقل و اخلاق در زندگی مطلوب

سید حسین امامی در گفت‌وگوی خود با حسام الدین شریفی، به اهمیت حکمت عملی در اندیشه ابن سینا اشاره کرده است. این حکمت، تصویری جامع از دیدگاه ابن سینا به انسان، جامعه و شیوه زیست مطلوب ارائه می‌دهد. در نگاه ابن سینا، فلسفه صرفاً تلاشی برای شناخت جهان نیست بلکه باید راهنمای عمل انسان نیز باشد؛ یعنی انسان را در مسیر رسیدن به فضیلت و سامان دادن زندگی فردی و اجتماعی یاری کند. اخلاق، تدبیر منزل و سیاست سه حوزه به‌هم‌پیوسته در حکمت عملی ابن‌سینا هستند که هر یک بخشی از مسئله «چگونه زیستن» را توضیح می‌دهند. اهمیت بازخوانی حکمت عملی ابن سینا در روزگار ما نیز ناشی از پرسش‌های مطرح شده درباره نسبت اخلاق و سیاست، مسئولیت فرد در برابر جامعه، نقش عقل در تنظیم زندگی اجتماعی و امکان دستیابی به نظم عادلانه است. ابن سینا با تکیه بر عقل و توجه به واقعیت‌های زندگی اجتماعی، میان فضیلت فردی و خیر عمومی پیوند برقرار کرده است. در این گفت‌وگو، دکترای فلسفه اسلامی از دانشگاه باقرالعلوم(ع)، محقق و استاد حوزه و دانشگاه و نویسنده کتاب اصول و مبانی حکمت انسانی از دیدگاه فارابی، ابعاد مختلف حکمت عملی ابن سینا، مبانی اخلاقی و اجتماعی آن و نسبت میان انسان، خانواده و جامعه را بررسی کرده است. هدف این مطالعه نشان دادن این است که چگونه میراث فلسفی ابن‌سینا می‌تواند در فهم مسائل امروز مورد توجه قرار گیرد.