افزایش حق‌بیمه نفتکش‌ها؛ چرا تنگه هرمز خطرناک‌تر شده است؟

وحید نوبهار، کارشناس صنعت بیمه، در گفتگو با خبرگزاری تسنیم بیان کرد که تنگه هرمز به دلیل موقعیت استراتژیک خود، به یک گلوگاه بیمه‌ای تبدیل شده است. عبور از این تنگه نیازمند پوشش بیمه‌ای است، اما بیمه‌گران به دلیل ریسک‌های بزرگ (که ممکن است در چند دقیقه سرمایه قابل توجهی را به خسارت تبدیل کند) تمایلی به صدور آن ندارند. این چرخه باعث شده که مالک کشتی‌ها در صورت رسیدن حق‌بیمه جنگ به میلیون‌ها دلار، ترجیح دهند وارد مسیر نشوند؛ پدیده‌ای که نوبهار آن را 'انسداد بیمه‌ای هرمز' نامیده است. بیمه‌گران بین‌المللی هنوز تصمیم سیاسی برای بستن تنگه نگرفته‌اند، اما رفتار اقتصادی و حرفه‌ای آن‌ها به کاهش شدید تردد تجاری منجر می‌شود. گزارش رویترز در 8 ژوئیه 2026 نشان می‌دهد که برخی بیمه‌گران ریسک جنگ را به شرکت‌های کشتیرانی توصیه کرده‌اند از عبور از تنگه هرمز خودداری کنند. همزمان، برخی شرکت‌ها در حال بازبینی شرایط بیمه‌نامه‌های خود بودند. واکنش به حمله به سه نفتکش در خلیج فارس باعث افزایش نرخ بیمه ریسک جنگ شد که از 2 درصد ارزش کشتی به نزدیک 3 درصد رسید و احتمال افزایش آن تا 5 درصد نیز مطرح بود. نوبهار توضیح داد که رفتار بیمه‌گران قابل درک است، زیرا آن‌ها با ریسکی مواجه هستند که فراوانی آن ممکن است قابل برآورد باشد، اما شدت خسارت بالقوه آن بسیار زیاد است. اصابت موشک، مین، توقیف یا حمله به کشتی می‌تواند منجر به خساراتی در حد چند ده تا صد میلیون دلار شود. بنابراین، قیمت‌گذاری بیمه باید بر اساس ارزیابی لحظه‌ای تهدید، مسیر، نوع کشتی، ارزش محموله و وضعیت امنیتی باشد. به عنوان مثال، نرخ بیمه ریسک جنگ در گذشته برای برخی سفرهای منطقه‌ای حدود 0.25 درصد ارزش بدنه گزارش می‌شد. اما در ماه ژوئن، این نرخ به حدود 4 درصد برای عبور از هرمز رسید و در ژوئیه دامنه نرخ‌ها بین 3 تا 10 درصد ارزش کشتی افشا شد.