در حالی که رئیسجمهور آمریکا و مقامات دولت وی مدعی هستند که حجم بالایی از نفت از تنگه هرمز عبور میکند و واشنگتن کنترل کامل این مسیر استراتژیک را در اختیار دارد، تحلیل دادههای شرکتهای ردیابی مستقل حکایت از واقعیت متفاوتی دارد. طبق این گزارش، میزان تردد در تنگه هرمز همچنان بهطور قابل توجهی پایینتر از سطوح پیش از تنشهای نظامی است.
اختلاف در آمار عبور نفت از تنگه هرمز
بر اساس گزارشهای موجود، تفاوت فاحشی میان برآوردهای رسمی دولت آمریکا و دادههای شرکتهای ردیابی وجود دارد:
- ادعای وزارت انرژی آمریکا: عبور روزانه نزدیک به ۹ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز.
- برآورد شرکتهای ردیابی: این رقم بسیار خوشبینانه ارزیابی شده و در بهترین حالت بین ۵ تا ۷ میلیون بشکه تخمین زده میشود.
کاهش محسوس تردد کشتیها نسبت به دوران پیش از جنگ
دادههای شرکت ردیابی «کپلر» نشان میدهد که وضعیت فعلی تنگه هرمز با دوران پیش از جنگ تفاوت ساختاری دارد. پیش از بروز تنشها، روزانه حدود ۱۴۰ کشتی از این تنگه عبور میکردند، اما در روزهای اخیر، تعداد کشتیهای عبوری به شدت کاهش یافته و در برخی روزها تنها تعداد معدودی از تنگه عبور کردهاند.
نقش ایران و چالش «ترددهای تاریک»
مت اسمیت، مدیر تحقیقات کالایی کپلر، معتقد است نفتکشهایی که در حال حاضر از هرمز عبور میکنند، عمدتاً از مسیر آبهای ایران استفاده میکنند؛ موضوعی که نشاندهنده حفظ اهرمهای کنترلی ایران بر این آبراه است. همچنین، بخشی از این اختلاف آماری ناشی از افزایش «ترددهای تاریک» است؛ یعنی زمانی که نفتکشها سامانههای شناسایی خود را خاموش میکنند تا ردیابی آنها دشوار شود.
واکنش بازار و ابهام در وضعیت تنگه
ادعاهای دولت آمریکا نتوانسته است بازار جهانی نفت را متقاعد کند. پس از انتشار ادعاهای مربوط به افزایش جریان نفت، قیمت نفت خام برنت به نزدیکی ۹۰ دلار در هر بشکه رسید که نشاندهنده تردید بازار در صحت این ادعاهاست.
این ابهام در مورد حجم واقعی عبور نفت، تا حدی است که یکی از مدیران مؤسسه نفت آمریکا، وضعیت فعلی را با طعنه «تنگه شرودینگر» نامیده است؛ وضعیتی که در آن تا زمانی که اندازهگیری دقیق صورت نگیرد، وضعیت عبور و مرور میتواند هم بهصورت باز و هم بهصورت بسته تفسیر شود.