صنعت چوب و کاغذ: نقش مهم در کاهش وابستگی به واردات

صنعت چوب و کاغذ و صنایع سلولزی در سال‌های اخیر از یک بخش حاشیه‌ای در اقتصاد ایران فاصله گرفته و به یکی از ظرفیت‌های مهم برای کاهش وابستگی به واردات و تقویت تولید داخلی تبدیل شده است. افزایش ظرفیت تولید محصولات چوبی، کاغذ بسته‌بندی و مقوا، توسعه صادرات و اشتغال‌زایی گسترده در زنجیره صنایع سلولزی، نشان می‌دهد این صنعت می‌تواند در کاهش ارزبری، تثبیت سرمایه و تقویت امنیت اقتصادی کشور نقش‌آفرینی کند. محمد جعفر فردحسینی، مدیرعامل شرکت صنایع چوب و کاغذ مازندران، در یادداشتی با تشریح ظرفیت‌ها و چالش‌های این حوزه، بر ضرورت تأمین مواد اولیه، نوسازی فناوری و حمایت هدفمند از صنعت چوب و کاغذ تأکید کرده است. مدیرعامل شرکت صنایع چوب و کاغذ مازندران نوشت: در نقشه اقتصادی ایران، صنعت چوب و کاغذ و به‌طور کلی صنایع سلولزی، غالباً زیر سایه صنایع بزرگ‌تری مانند نفت و پتروشیمی قرار گرفته‌اند. اما نگاهی به آمار‌های کلان نشان می‌دهد که این بخش، نه یک صنعت حاشیه‌ای، بلکه یکی از حیاتی‌ترین خاکریز‌های ما در «جنگ ارزی» و «تثبیت سرمایه‌های داخلی» است. به عنوان فعال این حوزه، معتقدم عبور از اقتصاد تک‌محصولی بدون توجه به زنجیره ارزش چوب، ناممکن است. بزرگ‌ترین خدمت صنعت چوب و کاغذ به اقتصاد ملی، نقش «جایگزینی واردات» است. طبق آمار‌های وزارت صمت، نیاز سالانه کشور به محصولات پانلی (مانند MDF و نئوپان) بالغ بر 2٫5 میلیون مترمکعب است. در حالی که تا یک دهه پیش، بخش عمده‌ای از این نیاز از طریق واردات تامین می‌شد، امروز با سرمایه‌گذاری‌های عظیم بخش خصوصی، ظرفیت نصب‌شده تولید MDF در کشور به بیش از 3٫5 میلیون مترمکعب رسیده است. این یعنی ما نه تنها از خروج سالانه بیش از 1 میلیارد دلار ارز برای واردات اوراق فشرده چوبی جلوگیری کرده‌ایم، بلکه توانسته‌ایم سرمایه‌هایی را که پتانسیل خروج از کشور یا ورود به بازار‌های سوداگرانه (مانند ارز و طلا) داشتند، در قالب ماشین‌آلات سنگین و زیرساخت‌های صنعتی در خاک ایران ماندگار کنیم. این «تثبیت سرمایه»، ستون فقر