بخش مهمی از گزارشها نشان میدهد که بحران در تنگه هرمز و اختلال در یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی جهان، توجه به توسعه سوختهای جایگزین را افزایش داده است. هرچند این بحران میتواند سرمایهگذاری در سوختهای کمکربن را تسریع کند، اما بیثباتیهای ژئوپلیتیک و فشارهای اقتصادی تصمیمگیری برای سرمایهگذاری در این حوزه را دشوارتر کرده است.
وضعیت فعلی تنگه هرمز و تأثیر آن بر بازار انرژی
بحران تنگه هرمز، که نقش کلیدی در صادرات نفت خام، گاز طبیعی و فرآوردههای نفتی جهان دارد، دوباره نشان داده است که اقتصاد جهانی به سوختهای فسیلی وابسته است. با وجود قابلیتهای خودروهای برقی و انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان جایگزینهای احتمالی، برخی صنایع مانند هوانوردی، کشتیرانی و صنایع سنگین هنوز به سوختهای مایع نیاز دارند و کاهش آنها به سادگی امکانپذیر نیست.
بسته شدن تنگه هرمز نهتنها صادرات سوختهای خام را تحتتأثیر قرار داده، بلکه انتقال فرآوردههای پالایششده مانند سوخت هواپیما و سایر سوختهای مصرفی را نیز با مشکل مواجه کرده است. با وجود اینکه نوسانات قیمت میتواند انگیزهای برای سرمایهگذاری در سوختهای جایگزین باشد، بیثباتیها موجب احتیاط سرمایهگذاران در پروژههای جدید شده است.
آینده بازار سوختهای جایگزین و جایگزینهای محتمل
پیش از بحران، روزانه صدها هزار بشکه سوخت جت از تنگه هرمز عبور میکرد و بخشی از تقاضای جهانی را تامین میکرد. مؤسسه «اساند پی گلوبال» گزارش داده بود که بیش از 40 درصد واردات سوخت هواپیما به اروپا در سال گذشته از کشورهای حاشیه خلیج فارس تأمین شده بود.
در مقابل، سوخت پایدار هوانوردی (SAF) که از منابعی مانند روغنهای خوراکی بازیافتی و سوختهای گیاهی تولید میشود، بهعنوان جایگزین مهم برای سوخت جت شناخته میشود و در بسیاری از کشورها بهصورت ترکیبی با سوخت معمولی مورد استفاده قرار میگیرد.
- بحران در تنگه هرمز تهدیدی برای تامین انرژی جهان است.
- توسعه سوختهای جایگزین و SAF از اولویتهای مطرح در پاسخ به این بحران است.
- بیثباتی بازار انرژی سرمایهگذاریهای جدید را با تردید مواجه میکند.