بانک جهانی در نخستین ارزیابی جامع خود از آثار هوش مصنوعی بر زندگی 6.8 میلیارد نفر ساکن کشورهای در حال توسعه، به این نتیجه رسیده است که این کشورها نسبت به اقتصادهای پیشرفته، فرصت بیشتری برای بهرهبرداری از هوش مصنوعی دارند و نگرانی کمتری از بابت حذف گسترده مشاغل خواهند داشت.
بر اساس این ارزیابی، سهم مشاغلی که در اقتصادهای پیشرفته در معرض جایگزینی با هوش مصنوعی مولد قرار دارند، بیش از سه برابر کشورهای در حال توسعه است. با این حال، بخش بزرگی از مشاغل در اقتصادهای در حال توسعه میتواند بدون حذف شدن، با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بهرهورتر شوند.
مزایا و موانع استفاده از هوش مصنوعی
بانک جهانی معتقد است یکی از مهمترین موانع رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه، کمبود نیروی انسانی متخصص است. هوش مصنوعی میتواند به رفع بخشی از این کمبود کمک کند و به کارکنان کمتجربه امکان انجام وظایفی را بدهد که پیشتر تنها از عهده نیروهای متخصص برمیآمد. به این ترتیب، بخشی از فعالیتهای شناختی و تخصصی از افراد کمتعداد و پرهزینه به نیروی کار گستردهتر منتقل میشود و بهرهوری کل اقتصاد افزایش مییابد.
این تجربه میتواند هوش مصنوعی را به ابزاری برای تسریع رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه تبدیل کند. اما همزمان، تهدیدهایی وجود دارد. برخی بخشهای اقتصادی که به خدمات برونسپاری مانند مراکز تماس، خدمات پشتیبانی اداری، خدمات مالی و فعالیتهای مقدماتی نرمافزاری اتکا کردهاند، ممکن است با کاهش تقاضا برای این نوع مشاغل مواجه شوند. به گفته ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی، هوش مصنوعی میتواند مسیر دسترسی به اشتغال طبقه متوسط را محدود کند، زیرا بخشی از فعالیتهایی که تا کنون توسط مراکز تماس یا نیروهای خدماتی انجام میشد، بهتدریج به هوش مصنوعی واگذار میشود.
با وجود این تهدیدها، برآورد بانک جهانی حاکی از این است که تنها ۴٫۵ درصد از مشاغل در کشورهای در حال توسعه در معرض جایگزینی مستقیم با هوش مصنوعی خواهند بود.
نتیجهگیری
این ارزیابی نشان میدهد که استفاده از هوش مصنوعی در کشورهای در حال توسعه میتواند به افزایش بهرهوری و ایجاد فرصتهای شغلی جدید منجر شود، در حالی که مدیریت تحول و مقاومت در برابر از دست دادن مشاغل قدیمی ضروری است. سیاستگذاریهای مناسب آموزشی و سازوکارهای حفاظت از نیروی کار میتواند به بهبود تبدیل نیروهای کار به سمت اقتصادهای مبتنیتر بر AI کمک کند.
- تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل در کشورهای در حال توسعه
- نقش نیروی انسانی متخصص در پذیرش فناوریهای نوین
- تهدیدات و فرصتهای دسترسی به اشتغال