چارچوب پیشنهادی برای تنگه هرمز
روزهای میانی تابستان این آبراه حیاتی انرژی جهان را به محل بحثهای جدی تبدیل کرده است. اظهارنظرهای متناقض مقامات آمریکایی و ایرانی همزمان با پیشرفت مذاکرات تهران-مسقط، تصویری مبهم اما تا حدودی امیدوارکننده از آینده مسیرهای عبور در تنگه هرمز ارائه میدهد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، محور اصلی مذاکرات کنونی ایجاد یک کریدور موقت کشتیرانی است که با هدف جایگزینی مسیرهای شمالی و جنوبی موجود، به عنوان گذرگاهی دوطرفه تعریف میشود. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، تأکید کرده است که تنگه هرمز «تحت هیچ شرایطی» به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و مسیر مورد توافق نه شبیه مسیر شمالی فعلی است و نه همان مسیر جنوبی، بلکه «مسیری جدید» خواهد بود که به توافق دو طرف بستگی دارد.
بر اساس طرح پیشنهادی، کشتیهایی که وارد خلیج فارس میشوند از مسیری نزدیک به سواحل ایران عبور خواهند کرد و کشتیهای خارجشونده از مسیری نزدیک به آبهای عمان حرکت میکنند. یک منبع ارشد ایرانی که در جریان مذاکرات است به خبرگزاری رویترز گفته است ایران به دنبال کنترل بر ترافیک ورودی به تنگه و نظارت بر تردد خروجی با قابلیت مداخله در صورت لزوم است.
در مقابل، مقامات آمریکایی از جمله مارکو روبیو بر ضرورت بازگشت تنگه به وضعیت یک آبراه آزاد بینالمللی تأکید دارند و هرگونه توافقی که به معنای پذیرش حق کنترل ایران بر این آبراه باشد را رد میکنند. وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، از نزدیکشدن مذاکرات ایران و عمان به مراحل نهایی خبر داده و از پیشرفت مثبت در این چارچوب سخن گفته است.
- چارچوب جدید: کریدور موقت دوطرفه با کنترل احتمالی بر تردد ورودی/خروجی
- فرضیه ترکیبی: عبور کشتیها به سمت ایران و عمان، با نظارت و قابلیت مداخله در صورت نیاز
- موضع دو طرف: ایران با حفظ کنترل احتمالی و آمریکا با تأکید بر وضعیت آزاد آبراه