گردشگری و تولید اعتماد میان ملتها
محمد حسین تاجیک، کارشناس گردشگری و فعال رسانه، در یادداشتی به نقش حساس گردشگری در شکلگیری صلح اشاره میکند. او میگوید جنگ تنها با صدای توپ و موشک آغاز نمیشود؛ گاهی آغاز آن با از دست رفتن یک پرواز، پاسخنشدن یک ویزا یا کنار گذاشته شدن نام یک کشور از فهرست سفرها رقم میخورد. نخستین ترکهای جنگ پیش از شکلگیری بر دیوار شهرها در ذهن انسانها پدید میآیند.
بحرانها در دنیاهای مختلف
در دنیای سیاست بحرانها را در مذاکرات نافرجام و توافقهای ناقص جستوجو میکنند، اما در جهان گردشگری بحرانها به شکل ملموستری نمایش داده میشوند: اتاقهای خالی هتل، سکوت فرودگاهها، رکود آژانسهای مسافرتی و بازار صنایعدستی بیرونق. سیاست بحران را در اسناد مینویسد، اما گردشگری آن را در زندگی مردم تجربه میکند.
گردشگری، سازوکاری برای اعتماد است
او میافزاید که گردشگری پیش از آنکه صنعتی برای درآمد باشد، سازوکاری برای تولید اعتماد است. ملتها قبل از نشستهای مذاکراتی در کوچهها، بازارها، موزهها و آیینهای فرهنگی یکدیگر را میشناسند و صلح نیز پیش از امضاهای رسمی در همین تجربههای انسانی زاده میشود. هر گشایش در روابط بینالملل پنجرهای است به اقتصاد، فرهنگ و گفتوگوی ملی و بینالمللی و هر بحران، شکافی در این اعتماد ایجاد میکند که ترمیم آن نیازمند زمان است.
دیدگاه مردم و تصویر ذهنی از مقصدها
گردشگری فقط با خرید بلیت خلاصه نمیشود؛ هر مسافر تصویری از یک کشور در ذهن دارد که ابتدا در ذهن ساخته میشود و سپس در نقشه جهان به عنوان مقصد انتخاب میشود. اگر این تصویر با اضطراب و بیاعتمادی آمیخته باشد، حتی امنترین خیابانها نیز ممکن است از رهگذر وجود تهی شوند. امنیت، پیش از واقعیت جغرافیایی، احساسی ذهنی است و اعتماد، پیش از آنکه در مرزها شکل بگیرد، در حافظه ملتها ساخته میشود.
نتیجهگیری
با وجود بحرانهای متعددی که در سطح دنیا رخ میدهد، گردشگری میتواند بخشی از راهحل باشد. تاریخ بارها نشان داده است که یک گردشگر گاه اثری ماندگارتر از یک سفیر بر ذهن ملتها میگذارد و از این رو، گشایشهای آموزشی، فرهنگی و گفتوگویی در قالب سفرها میتواند کلید بازسازی اعتماد جهانی باشد.
- تاکید بر نقش تجربههای انسانی در تبیین صلح
- اهمیت امنیت و اعتماد ذهنی به عنوان پیشنیاز سفر
- گردشگری به عنوان ابزار اقتصادی و فرهنگی در مواجهه با بحرانها