زبان رسمی هر منطقه، علاوه بر نقش ارتباطی، ابزاری برای انتقال مفاهیم عمیق است. با وجود تفاوتهای زبانی میان مردم ایران و عراق، تجربهی سفر اربعین نشان میدهد که نوعی زبان مشترک میان این دو ملت شکل گرفته است که محدودیتهای دستور زبان را از میان برداشته است.
«حب الحسین یجمعنا»؛ فراتر از مرزهای زبانی
عبارت «حب الحسین یجمعنا» (عشق حسین ما را جمع میکند) به ابزاری برای ایجاد اعتماد و محبت میان ایرانیان و عراقیها تبدیل شده است. بر اساس تجربیات زیسته در مسیر پیادهروی اربعین:
- تنها با شنیدن نام «حسین (ع)»، پیوند دوستی و اعتماد میان مسافر ایرانی و میزبان عراقی برقرار میشود.
- میزبانی عراقیها از ایرانیان، شامل پذیرایی کامل و سپردن اموال خود به مسافران، بدون نیاز به تسلط بر زبان فارسی یا عربی است.
- این واژه، هویت ملی را در لحظه به نفع هویت مشترک مذهبی تغییر میدهد و عراقیها با شنیدن این نام، ایرانیان را همچون هموطن خود میپذیرند.
واژه «مقاومت»؛ مفهوم مشترک جدید میان دو ملت
در سالهای اخیر، واژه دیگری نیز به دایره لغات مشترک این دو ملت اضافه شده است که نقش معجزهآسایی در درک متقابل ایفا میکند: «مقاومت».
این واژه از تجربههای مشترک و متفاوت دو ملت نشأت گرفته است:
- تجربه عراقیها: مردم عراق این واژه را از طریق مواجهه مستقیم با حمله آمریکا، ناامنیها، ترورهای گسترده و هجوم داعش در زندگی روزمره تجربه کردهاند.
- تجربه ایرانیها: ملت ایران نیز به عنوان پرچمدار مقاومت در منطقه، تجربههای خود را از جنگ تحمیلی هشت ساله و در سالهای اخیر، مقاومت اقتصادی در برابر تحریمهای دشمن آموختهاند.
این اشتراک در مفهوم مقاومت، باعث شده است که مفاهیم سیاسی و اجتماعی میان دو ملت، حتی بدون تسلط بر زبان بیگانه، به راحتی منتقل شود.