در جریان کنفرانس جهانی ایدز (AIDS 2026) که در شهر ریو دو ژانیرو برزیل برگزار میشود، وزارت امور خارجه آمریکا در حین ارائه گزارشی درباره تخصیص بودجههای بهداشتی، نقشهای از قاره آفریقا را نمایش داد که با انتقادات گسترده کارشناسان روبرو شد. این نقشه به دلیل نمایش نادرست مرزها و موقعیت جغرافیایی کشورها، مورد توجه رسانهها قرار گرفت.
جزئیات اشتباهات جغرافیایی در نقشه نمایش داده شده
در این نقشه، جایگاه بسیاری از کشورهای آفریقایی به شکلی کاملاً غیرواقعی نشان داده شده بود. برخی از موارد برجسته این اشتباهات عبارتند از:
- نیجریه: این کشور که در واقع یک کشور ساحلی در غرب آفریقا است، در نقشه به عنوان یک کشور محصور در خشکی و در میان صحرای بزرگ نمایش داده شده بود.
- موزامبیک: جایگاه این کشور که در جنوبشرقی قاره قرار دارد، به اشتباه در منطقه شاخ آفریقا در شمالشرقی منتقل شده بود.
- ساحل عاج: این کشور ساحلی علاوه بر جابهجایی به بخش دیگری از قاره، در نقشه به صورت یک کشور محصور در خشکی ترسیم شده بود.
- اوگاندا و مالاوی: مرزهای این دو کشور نیز به شکلی غیرواقعی و نادرست کشیده شده بود.
نقش هوش مصنوعی در بروز این خطا؛ پدیده «توهم»
تحلیلهای انجام شده، از جمله گزارش خبرگزاری رویترز، نشان میدهد که این نقشه حاوی واترمارک (نشانهی دیجیتال) ابزارهای تولید تصویر شرکت OpenAI است. این اتفاق نمونهای بارز از پدیدهای در هوش مصنوعی به نام «توهم» (Hallucination) محسوب میشود؛ وضعیتی که در آن مدلهای هوش مصنوعی اطلاعات نادرست یا ساختگی را با اطمینان کامل تولید میکنند.
در پی انتشار تصاویر این نقشه در فضای مجازی و وبسایتهایی نظیر ساباستک، شرکت اوپنایآی اعلام کرده است که این گزارش و موضوع بروز چنین خطایی در تولید نقشههای جغرافیایی را بررسی خواهد کرد.