میکروRNAها با توانایی خاموش یا فعال کردن ژنهای مختلف، نقش کلیدی در ایجاد یا مهار انواع سرطانها ایفا میکنند. به همین دلیل، این مولکولها به عنوان یکی از مهمترین نشانگرهای زیستی (Biomarkers) و اهداف درمانی در آینده شناخته میشوند.
توسعه پایگاه داده namiRa توسط پژوهشگران ایرانی و آلمانی
شریف مرادی و همکاران وی در پژوهشگاه رویان، با همکاری پژوهشگرانی از دانشگاه دویسبورگ-اسن آلمان، موفق به طراحی و توسعه پایگاه داده «namiRa» (نامیرا) شدند. این سامانه، اطلاعات مربوط به بیان، عملکرد و اختلالات میکروRNAها را در انواع سرطانهای انسان بهصورت دستی اعتبارسنجی و در یک محیط واحد گردآوری کرده است.
ویژگیهای فنی و حجم دادههای استخراجشده
برای ایجاد این بانک اطلاعاتی، پژوهشگران دهها هزار مقاله علمی منتشرشده را بهصورت دقیق بررسی و اطلاعات را بهصورت دستی استخراج و دستهبندی کردهاند. ویژگیهای کلیدی این پایگاه داده عبارتند از:
- جامعیت دادهها: ثبت ارتباط میان ۱۰۹۵ میکروRNA انسانی و ۳۳ نوع سرطان.
- منبع اطلاعاتی: سازماندهی دادهها بر اساس ۹۹۸۳ مقاله علمی معتبر.
- قابلیتهای بصری: ارائه شبکههای تنظیمی میان میکروRNAها و ژنهای هدف بهصورت تصویری و دینامیک.
کاربردهای علمی و تسهیل در تحقیقات درمانی
پایگاه داده namiRa علاوه بر نمایش میزان افزایش یا کاهش بیان میکروRNAها، دادههای مربوط به روشهای شناسایی، نتایج مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی و نقش عملکردی هر مولکول را در اختیار کاربران قرار میدهد. این قابلیت به پژوهشگران اجازه میدهد تا:
- روابط پیچیده میان میکروRNAها و مسیرهای مولکولی مؤثر در سرطان را درک و مقایسه کنند.
- شبکههای تنظیمی را در انواع مختلف سرطان تحلیل کنند (قابلیتی که در بسیاری از پایگاههای داده موجود بهصورت یکپارچه وجود ندارد).
- روند شناسایی نشانگرهای زیستی جدید و طراحی اهداف درمانی را تسریع بخشند.