حجتالاسلام سلمان بهجتی اردکانی در تحلیل ابعاد مختلف پیادهروی اربعین، این مراسم را علاوه بر یک آیین سوگواری، مانوری عظیم از قدرت نرم جهان اسلام و خاستگاه تمدنسازی نوین اسلامی توصیف کرد. وی تأکید کرد که بزرگترین اجتماع مسالمتآمیز بشری، فرصتی بینظیر برای تمرین آرمانهای جامعه مهدوی است.
ارتباط میان تمدن مهدوی و حفاظت از طبیعت
به گفته مدیر کارگروه فقه و حقوق محیط زیست، یکی از ابعاد کمتر مورد توجه در فرآیند تمدنسازی، نگاه مترقی اسلام به پاکیزگی و محیط زیست است. از دیدگاه وی، زائران اربعین با پاسداری از طبیعت و حفظ زیباییهای محیط زیست، در واقع «سفیران سبز» عصر ظهور هستند.
شواهد روایی از آبادانی زمین در زمان ظهور
در این نوشتار به روایات مربوط به شرایط زمین در زمان حکومت حضرت مهدی (عج) استناد شده است. بر اساس روایات موجود در بحارالانوار، ویژگیهای زیستمحیطی دوران ظهور عبارتند از:
- باران فراوان از آسمان و رویش گیاهان از زمین.
- آرامش و امنیت کامل در جابهجایی میان مناطق (مانند مسیر عراق به شام).
- پوشیده شدن مسیرها با سبزه و گیاه در هر قدمی که برداشته شود.
- آشتی میان حیوانات و از بین رفتن کینهها از قلبها.
با استناد به روایت علامه مجلسی در بحارالانوار (ج ۵۲، ص ۳۱۶)، این شرایط نشاندهنده گستره آبادانی و برکت زمین تحت راهبری امام معصوم است. وی خاطرنشان کرد که ایجاد چنین شرایطی نیازمند زمینهچینی است و در دوران غیبت، مسئولیت رعایت پاکیزگی و جلوگیری از آلودگی بر عهده تمامی فعالان و مواکبان است.