محسن جوادی، پژوهشگر رسانه و فرهنگ، در تحلیل نامه اخیر خانه سینما به رئیسجمهور درباره برخورد نهادهای امنیتی و قضایی با سینماگران، پرسشهایی را در مورد نقش و مسئولیتهای این نهاد صنفی مطرح کرده است. وی با اشاره به استفاده خانه سینما از مفهوم «وحدت ملی» در نامه خود، بر لزوم توازن میان حمایت از اعضا و مسئولیت اجتماعی صنف تأکید کرد.
چالش مسئولیتپذیری در برابر رفتارهای اعضا
جوادی معتقد است اگر خانه سینما خود را یک نهاد صنفی مسئول میداند، نباید تنها در برابر برخورد با اعضای خود از مفهوم وحدت ملی سخن بگوید، بلکه باید در برابر اظهارنظرها و رفتارهایی که میتواند منجر به دوقطبیسازی یا تشویش افکار عمومی شود نیز واکنش نشان دهد. وی در این باره نکات زیر را مطرح کرد:
- خانه سینما نباید تنها در زمان برخورد با سینماگران، بر اهمیت انسجام اجتماعی تأکید کند.
- صنف علاوه بر حمایت از اعضا، وظیفه پاسخگویی در برابر رفتارهای اجتماعی و حرفهای آنها را نیز بر عهده دارد.
- خانه سینما جایگزین دستگاه قضایی برای تصمیمگیری درباره مجرمیت افراد نیست، اما باید نسبت به حساسیتهای اجتماعی اعضا هوشیار باشد.
مواضع سینماگران در پروندههای قضایی و امنیتی
پژوهشگر رسانه با اشاره به شرایط حساس کشور و تهدیدات خارجی، به برخی مواضع چهرههای سینمایی در پروندههای قضایی اشاره کرد. وی خاطرنشان کرد که برخی هنرمندان با طرح شعارهایی نظیر «نه به اعدام»، بدون توجه به ماهیت پروندهها و احکام صادرشده مبنی بر جرایم سنگین (مانند قتل مدافعان امنیت یا جرایم امنیتی)، موضعگیری کردهاند.
جوادی در پایان تأکید کرد که نمیتوان هر اظهارنظر مسئلهسازی را صرفاً تحت عنوان «آزادی بیان» تعریف کرد و هر واکنش قانونی را «فشار بر جامعه هنری» دانست؛ چرا که هنرمندان نیز مانند سایر شهروندان در برابر پیامدهای اجتماعی و قانونی رفتارهای خود مسئول هستند.