تحلیلهای اخیر منتشر شده در نشریات تخصصی نظامی، وضعیت فعلی سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران را به عنوان یک بنبست استراتژیک توصیف میکنند. تام تامس، افسر سابق ارتش آمریکا، با بررسی روند تصمیمگیریهای دولت ترامپ، معتقد است که گزینههای در دسترس برای تقابل با ایران به حداقل رسیده و شرایط میدانی تغییر کرده است.
توانمندیهای راهبردی ایران در منطقه
بر اساس این تحلیل، ایران با وجود فشارهای اقتصادی و تحریمها، همچنان در سه حوزه کلیدی قدرت بازدارندگی خود را حفظ کرده است:
- کنترل تنگه هرمز: موقعیت جغرافیایی ایران به این کشور اجازه میدهد تا امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار دهد، بهطوری که افزایش ریسک برای نفتکشها، هزینههای بیمه و حملونقل را بهشدت افزایش میدهد.
- قدرت موشکی و پهپادی: توانایی هدف قرار دادن متحدان منطقهای آمریکا، همکاری این کشورها با واشنگتن را در صورت تشدید تنشها با تردید مواجه کرده است. همچنین، نابرابری هزینه بین پهپادهای تهاجمی و موشکهای رهگیر، موازنه اقتصادی جنگ را به نفع ایران تغییر داده است.
- موضع دیپلماتیک: استناد به پایبندی پیشین به برجام و کنار گذاشتن برنامه ساخت سلاح هستهای، به عنوان ابزاری برای کسب برتری اخلاقی در مجامع بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرد.
پیامدهای خروج از توافق برجام
این گزارش میافزاید که خروج یکجانبه آمریکا از توافق برجام و اقدامات بعدی، منجر به ایجاد بیاعتمادی عمیق در میان تصمیمگیرندگان ایرانی شده است. این بدبینی باعث شده تا تمایل به مذاکره با واشنگتن به حداقل برسد. نویسنده معتقد است که سیاستهای تقابلی، نه تنها به اهداف مورد نظر آمریکا منجر نشده، بلکه فضای دیپلماتیک را برای هرگونه تعامل سازنده در آینده پیچیدهتر کرده است. در نهایت، تداوم این وضعیت میتواند هزینههای سیاسی و نظامی سنگینی برای طرفین درگیر به همراه داشته باشد.