روایت سپاه از تفاهمنامه ایران و آمریکا؛ تصمیم نظام بود
معاون سیاسی سپاه و سخنگوی این نهاد بر اتخاذ تصمیم تفاهمنامه با آمریکا در سطح کلان نظام تاکید کردند. این اظهارات در واکنش به روایتهای رسانهای و سیاسی مطرح شد که این توافق را به بخشی محدود از حاکمیت نسبت میدهند. هدف، روشنسازی نقش نظام در این تصمیمگیری راهبردی است.
در فضای سیاسی و رسانهای ایران، گاهی نحوه بازنمایی یک رویداد اهمیت بیشتری از اصل آن پیدا میکند. مذاکره یا انعقاد تفاهمنامه با آمریکا نیز اکنون در چنین موقعیتی قرار گرفته است. مسئله اصلی نه صرف شکلگیری توافق یا برقراری آتشبس، بلکه چگونگی فهم و بازنمایی این تحول در داخل کشور است.
تاکید بر تصمیم کلان نظام
سردار یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه، در تاریخ ۷ مردادماه در روزنامه ایران نوشت: «با جنجال برخی رسانهها، روایتهای نادرست با انگیزههای سیاسی نسبت به تفاهمنامه پایان جنگ پررنگ شد.» او تاکید کرد که این روایتها، واقعیت را تحریف میکنند.
در همین راستا، سردار محبی، سخنگوی سپاه، اعلام کرد: «مردم ایران بدانند و البته میدانند که آتشبس و انعقاد تفاهمنامه تصمیم نظام بود؛ ما فریب نخوردیم.» این سخنان نشان میدهد که سپاه معتقد است تصمیمگیری در این خصوص در بالاترین سطوح نظام صورت گرفته است.
پیامهای روشنسازی
اهمیت اظهارات اخیر سردار جوانی و سردار محبی در پیامی است که از دل آنها بیرون میآید. پیام روشن است: هر تحلیلی از تفاهمنامه که آن را از ساختار تصمیمگیری کلان نظام جدا کند، از فهم واقعیت سیاسی ایران فاصله گرفته است. وقتی فرماندهان ارشد بر تصمیمگیری در این خصوص در سطح نظام (و نه تنها دولت و وزارت خارجه) تاکید میکنند، دشوار است که روایتهای تقلیلگرایانه را صرفاً اختلافنظرهای سیاسی عادی بدانیم.
این رویکرد سپاه نشان میدهد که تلاش دارد تا از آنچه «روایتسازیهای جعلی» و «تقلیلگرایانه» مینامد، جلوگیری کند و بر نقش راهبردی و کلان نظام در این توافق تاکید نماید. این موضوع به ویژه در فضایی که برخی جریانهای سیاسی و رسانهای تلاش میکنند این توافق را به اقدامات محدود یک بخش از حاکمیت نسبت دهند، اهمیت دوچندان پیدا میکند.