کریستوفر نولان، کارگردان فیلمهایی چون «اوپنهایمر»، در تازهترین حضور خود در برنامه Criterion Closet، فهرستی از آثار محبوب و تأثیرگذار تاریخ سینما را معرفی کرد. در میان این انتخابها، سهگانه «Qatsi» به ویژه فیلم نخست آن یعنی «کویانیسکاتسی» (Koyaanisqatsi) مورد توجه ویژه او قرار گرفت. نولان این اثر را یکی از مهمترین نمونههای سینمای ناب در تاریخ هنر هفتم توصیف کرده است.
ویژگیهای ساختاری کویانیسکاتسی
فیلم «کویانیسکاتسی» که در سال ۱۹۸۲ اکران شد، عنوانی برگرفته از زبان بومیان هوپی دارد که به معنای «زندگی خارج از تعادل» است. این مستند ۸۶ دقیقهای با آثار متعارف سینمایی تفاوتهای بنیادین دارد:
- فاقد شخصیتپردازی و دیالوگ است.
- روایت کلاسیک در آن جایگاهی ندارد.
- پیام فیلم صرفاً از طریق تصاویر و تدوین منتقل میشود.
پیام زیستمحیطی و تقابل با مدرنیته
این فیلم با استفاده از موسیقی مینیمالیستی فیلیپ گلس، تصاویری از طبیعت بکر شامل کوهها و اقیانوسها را در کنار نماهایی از زندگی صنعتی، بزرگراهها و کارخانهها قرار میدهد. گادفری رجیو، کارگردان اثر، با کنار هم قرار دادن صحنههایی از استخراج معادن، انفجارهای هستهای و توسعه صنعتی، هشداری جدی درباره برهم خوردن تعادل میان انسان و طبیعت ارائه میدهد. این مستند پس از گذشت بیش از چهار دهه، همچنان به عنوان یکی از آثار الهامبخش برای فیلمسازان جهان شناخته میشود و جایگاه ثابتی در تاریخ سینمای مستند و تجربی دارد.