چرخههای خواب بدن هر کدام حدود ۸۰ تا ۱۰۰ دقیقه طول میکشند و هر فرد معمولاً شبانه چهار تا شش چرخه خواب را تجربه میکند. اولین مرحله از این چرخهها، خواب REM (حرکت سریع چشم) است که در ابتدا تنها چند دقیقه طول میکشد اما در چرخههای بعدی طولانیتر شده و ممکن است تا نیم ساعت در اواخر شب ادامه یابد.
مکانیسم خواب REM
خواب REM مرحلهای است که در آن بیشترین رویاها اتفاق میافتند. در طول این مرحله، ضربان قلب، فشار خون، فعالیت مغز و سرعت تنفس افزایش مییابد. چشمان به سرعت حرکت میکنند، حتی زمانی که بسته هستند. عضلات بازوها و پاها نیز به طور موقت فلج میشوند تا از بروز اعمال رویاها جلوگیری شود.
نیاز به خواب REM در طول عمر
میزان نیاز به خواب REM با افزایش سن تغییر میکند. نوزادان حدود نیمی از زمان خواب خود را در این مرحله سپری میکنند. این نسبت از حدود ۶ ماهگی کاهش یافته و در دوران کودکی و نوجوانی نیز کمتر میشود. تا سن ۲۰ سالگی، افراد حدود ۲۰٪ از کل زمان خواب خود را در REM میگذرانند. در بزرگسالان مسنتر، این زمان کمی کاهش یافته و در حدود ۸۰ سالگی به حدود ۱۷٪ میرسد.
فواید خواب REM
- بهبود یادگیری: در طول خواب REM، مغز سیناپسها (نقاط ارتباطی سلولهای مغزی) را هرس میکند که به نظر میرسد حافظه و توانایی حل مسئله را بهبود میبخشد.
- تنظیم خلق و خو: این مرحله به پردازش خاطرات عاطفی، از جمله خاطرات مرتبط با ترس، کمک میکند.
- رشد مغز: تصور میشود خواب REM در رشد سیستم عصبی مرکزی، شامل مغز و نخاع، نقش دارد. این امر به ویژه در نوزادان که به خواب REM زیادی نیاز دارند، مشهود است.
- محافظت در برابر زوال عقل: تحقیقات نشان دادهاند که کمبود خواب REM ممکن است با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل مرتبط باشد.