محمد حیدری، کارشناس حوزه انرژی، با اشاره به تحولات اخیر در بازار نفت، بیان داشت که درگیریهای نظامی به خودی خود عامل تعیینکننده و پایدار قیمت نفت نیستند. آنچه بیشترین تأثیر را بر قیمت نفت دارد، اختلالات واقعی و ماندگار در زنجیره عرضه، حملونقل و زیرساختهای انرژی است.
وی افزود: «قیمت نفت در هفتههای ابتدایی درگیریها افزایش قابل توجهی را تجربه کرد و نفت برنت از مرز ۱۰۰ دلار گذشت. اما با کاهش اختلالات، افزایش تردد نفتکشها، آزادسازی ذخایر استراتژیک و افت تقاضا، بخشی از «حق بیمه جنگ» از قیمت نفت حذف شد.» حیدری تأکید کرد که بازار نفت نه نسبت به جنگ «بیحس» شده و نه آن را نادیده میگیرد، بلکه واکنشی عاقلانهتر و مبتنی بر دادههای واقعی نشان میدهد.
عملکرد ایران در بازار نفت
این کارشناس حوزه انرژی، عملکرد ایران در دوره اخیر را از منظر بازار انرژی قابل توجه دانست. بر اساس برآوردهای TankerTrackers، ایران پس از رفع محاصره دریایی آمریکا در اواسط ژوئن، حدود ۶۰ میلیون بشکه نفت خام را جابهجا کرده است. این حجم از صادرات در مدت کوتاه و در محیطی با ریسک امنیتی بالا، نشاندهنده توانایی ایران در انتقال بخش قابل توجهی از نفت خود به بازارهای مقصد است.
پیام این اتفاق برای بازار نفت این است که ریسکهای ژئوپلیتیکی مرتبط با ایران، لزوماً به معنای توقف صادرات نفت این کشور نیست. با این حال، حیدری میان «توانایی استمرار صادرات» و «مصونیت کامل صادرات از اختلال» تفاوت قائل شد. وی خاطرنشان کرد که بازار همچنان ریسکهایی مانند امنیت دریایی، بیمه نفتکشها، تحریمها، مسیرهای صادراتی و وضعیت زیرساختها را در محاسبات خود لحاظ میکند.
اهمیت تنگه هرمز
اهمیت این موضوع با توجه به موقعیت تنگه هرمز برجستهتر میشود. دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد که در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، به طور متوسط روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور کرده که معادل حدود یکچهارم تجارت دریابرد نفت جهان است. در مقابل، ظرفیت خطوط لوله جایگزین عربستان و امارات مجموعاً حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز است. این آمار نشان میدهد که تنگه هرمز همچنان یکی از نقاط آسیبپذیر و حیاتی در زنجیره تأمین جهانی نفت محسوب میشود.