تغییر چهره جمعیتی جهان تا سال ۲۰۴۰
پدیده سالخوردگی جمعیت که پیشتر محدود به کشورهای توسعهیافته بود، اکنون با سرعتی چشمگیر در حال گسترش به اقتصادهای جوانتر است. تحلیلهای مجمع جهانی اقتصاد (WEF) بر اساس گزارش «چشمانداز جمعیت جهان ۲۰۲۴» سازمان ملل متحد، نشان میدهد که فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۴۰ نقطه عطفی در ساختار سنی کشورهای در حال توسعه خواهد بود.
پیشتازی عربستان در رشد جمعیت سالمندان
بر اساس دادههای منتشر شده، عربستان سعودی با ثبت رشد پیشبینیشده ۱۱۵ درصدی در جمعیت افراد ۶۵ سال و بالاتر، در صدر کشورهای مورد بررسی قرار دارد. این آمار نشان میدهد که جمعیت سالمندان این کشور طی تنها ۱۵ سال بیش از دو برابر خواهد شد. سایر کشورهای پیشرو در این روند عبارتند از:
- امارات متحده عربی: ۸۰ درصد رشد
- مالزی: ۷۸ درصد رشد
- ویتنام و کلمبیا: ۷۷ درصد رشد
- اندونزی: ۷۵ درصد رشد
- مکزیک: ۷۴ درصد رشد
وضعیت کشورهای پرجمعیت و اقتصادهای منتخب
حتی پرجمعیتترین کشورهای جهان نیز از این گذار جمعیتی مصون نیستند؛ به طوری که چین رشد ۶۹ درصدی و هند رشد ۶۸ درصدی جمعیت سالمندان خود را تا سال ۲۰۴۰ تجربه خواهند کرد. در مقابل، کشورهایی که پیشتر با پیری جمعیت مواجه بودهاند، نرخ رشد کمتری را ثبت میکنند. برای نمونه، ژاپن و کرواسی تنها هفت درصد افزایش در جمعیت سالمندان خود خواهند داشت که نشاندهنده اشباع ساختار سنی در این جوامع است.
عوامل کلیدی در گذار جمعیتی
کارشناسان کاهش نرخ باروری، افزایش امید به زندگی و ورود نسلهای پرجمعیت به سن بازنشستگی را از عوامل اصلی این تغییرات میدانند. اگرچه کشورهایی مانند ژاپن همچنان در زمره پیرترین جوامع جهان قرار دارند، اما سرعت رشد سالمندی در کشورهای در حال توسعه به دلیل ساختار سنی جوانتر آنها، چالشهای اقتصادی و اجتماعی متفاوتی را برای دولتها ایجاد خواهد کرد.