تغییر استراتژی واردات در فصل بهار
دولت چین در بازه زمانی آوریل تا ژوئن (فروردین تا خرداد)، سیاست سخت‌گیرانه‌ای را در پیش گرفت و حجم واردات نفت خام خود را به حدود ۶ میلیون بشکه در روز کاهش داد. این اقدام بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر برای مدیریت بحران نفتی بود که شامل استفاده محدود از ذخایر و کنترل شدید صادرات فرآورده‌ها می‌شد. اما اکنون با افت ذخایر و بالا رفتن هزینه پالایش، تداوم این مسیر برای پکن دشوار شده است.
بحران قیمت‌ها و بی‌میلی پالایشگاه‌ها
یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های فعلی چین، شکاف قیمتی میان هزینه تولید و قیمت فروش نهایی است. افزایش قیمت جهانی نفت خام، هزینههای عملیاتی پالایشگاه‌ها را بالا برده، اما دولت برای جلوگیری از نارضایتی‌های اجتماعی، اجازه نداده قیمت بنزین و گازوئیل در پمپ‌بنزین‌ها به همان نسبت رشد کند.
این وضعیت منجر به پیامدهای زیر شده است:
- کاهش شدید انگیزه پالایشگاه‌های دولتی برای عرضه سوخت به بازار داخلی.
- ایجاد شرایطی که در برخی مناطق، قیمت فروش خرده‌فروشی حتی از قیمت عمده‌فروشی پایین‌تر است.
- انتقال فشار تأمین سوخت از بخش تولید به ذخایر استراتژیک.
کاهش چشمگیر ذخایر فرآورده‌ها
گزارش‌ها نشان می‌دهد که از ابتدای جنگ، ذخایر فرآوردههای نفتی چین حدود ۶۵ میلیون بشکه کاهش یافته و اکنون به نزدیکی ۳۰۰ میلیون بشکه رسیده است. نکته حائز اهمیت این است که تمام این مقدار در دسترس نیست، زیرا بخشی از این موجودی صرفاً برای رعایت الزامات قانونی جهت دریافت مجوزهای صادراتی نگهداری می‌شود.
دو راه سخت پیش روی دولت چین
پکن برای خروج از این بن‌بست، دو مسیر متضاد دارد. مسیر اول، اجازه افزایش قیمت سوخت در بازار داخلی است که مستقیماً فشار تورمی را به مصرف‌کنندگان تحمیل می‌کند. مسیر دوم اما پذیرش زیان شرکت‌های دولتی و حمایت مالی دولت از پالایشگاه‌هاست تا سوخت با قیمت پایین عرضه شود؛ گزینه‌ای که فشار مالی شدیدی بر بودجه دولت وارد می‌کند. در هر دو صورت، تداوم وضعیت فعلی می‌تواند انگیزه تولید در بخش پالایشی را بیش از پیش تضعیف کند.
این خبر برای ایران چه معنایی دارد؟
چین به عنوان یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت در جهان و شریک استراتژیک ایران، نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌های جهانی و جریان تجارت نفت دارد. هرگونه تصمیم پکن برای افزایش واردات نفت خام جهت تثبیت بازار داخلی‌اش، می‌تواند فرصت‌های جدیدی را برای صادرکنندگان نفت ایجاد کند.
از سوی دیگر، اگر چین تصمیم بگیرد برای کنترل تورم داخلی، واردات را در سطح پایین نگه دارد یا تنها به ذخایر خود تکیه کند، تقاضای جهانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد که این موضوع مستقیماً بر قیمت‌های جهانی نفت و در نتیجه درآمدهای ارزی کشورهای صادرکننده اثر می‌گذارد.