امنیت جمعی؛ فراتر از مرزهای ملی
مسعود پزشکیان در جمع سران کشورهای مشترک‌المنافع، رویکرد امنیتی کشورهای بزرگ در منطقه را مورد نقد قرار داد. او صراحتاً اعلام کرد که ایران در سال گذشته میلادی، دو بار هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفت. رئیس‌جمهور در این باره تأکید کرد که امنیت و ثبات در منطقه مفهومی تجزیهناپذیر است؛ به این معنا که هیچ کشوری نمی‌تواند در محیطی ناامن، برای خود امنیت پایدار خریداری کند.
از دیدگاه پزشکیان، منطق امنیتی فعلی که در آن برای بخشی از منطقه امنیت و برای بخش دیگر ناامنی تعریف می‌شود، رویکردی شکست‌خورده است. او استدلال کرد که ثبات واقعی زمانی حاصل می‌شود که امنیت به عنوان یک کل واحد برای تمامی بازیگران منطقهای به رسمیت شناخته شود، نه اینکه ابزاری برای فشار بر برخی کشورها باشد.
پیامدهای سیاسی‌کردن تجارت
بحث‌های رئیس‌جمهور در این نشست تنها به مسائل نظامی محدود نشد. او به یکی از چالش‌های جدی توسعه منطقهای، یعنی تبدیل مبادلات تجاری به ابزارهای فشار سیاسی اشاره کرد. پزشکیان معتقد است وقتی تجارت از مسیر اقتصادی خارج شده و به ابزاری برای پیشبرد اهداف سیاسی تبدیل می‌شود، آسیب‌های آن تنها متوجه دو طرف معامله نیست.
او در تحلیل این مسئله به نکات زیر اشاره کرد:
- استفاده ابزاری از تجارت، فراتر از یک اختلاف دوجانبه است.
- این رویکرد مستقیماً بر روند توسعه و رشد اقتصادی کل منطقه اثر می‌گذارد.
- تضعیف روابط تجاری بر اساس انگیزه‌های سیاسی، زنجیره تأمین و ثبات اقتصادی کشورهای همسایه را مختل می‌کند.
رئیس‌جمهور ایران در پایان سخنان خود بر لزوم بازگشت به گفتگوهای سازنده تأکید کرد و یادآور شد که ایران همواره مسیر دیپلماسی و گفتگو را برای حل منازعات ترجیح داده است.