مخا؛ حلقه اتصال ساحل و کوهستان
بندر المخا تنها یک نقطه تاریخی در ساحل دریای سرخ نیست، بلکه راهبردی‌ترین گذرگاه جنوب غربی یمن به شمار می‌رود. این بندر نقش حلقه اتصال میان مناطق ساحلی و عمق کوهستانی استان‌های تعز و ایب را ایفا می‌کند. از همین رو، کنترل این منطقه برای ائتلاف سعودی-اماراتی نماد حضور نظامی آن‌ها در غرب یمن بود و اکنون سقوط آن، آغاز فرآیند فروپاشی زنجیره‌ای در استان‌های تحت سیطره مهره‌های ریاض و ابوظبی است.
بنیان‌های سست مشروعیت در میدان
ساختار نظامی و سیاسی وابسته به عربستان و امارات در یمن، بر دو ستون اصلی استوار بود: تزریق منابع مالی و حمایت هوایی خارجی. این ساختار به دلیل فقدان مشروعیت درونی و اجتماعی، هرگونه تضعیف در این دو ستون را به سقوط سریع تبدیل می‌کند. منطق جنگ‌های فرسایشی نشان می‌دهد وقتی تکیه‌گاه‌های بیرونی لرزان شوند، بازگشت به وضعیت پیشین تقریباً غیرممکن است. فروپاشی فعلی در بندر المخا، پیش‌بینی‌ناپذیر نبود اما سرعت وقوع آن، شتاب سقوط سایر مناطق را افزایش می‌دهد.
جغرافیا و تاریخ فرسایش متجاوزان
جغرافیای یمن همواره عاملی فعال در شکست نیروهای خارجی بوده است. ترکیب پهنه کوهستانی مرکزی، دشت‌های ساحلی غرب و فلات‌های شرقی، هر نیروی مهاجم را در طول تاریخ به عقب‌نشینی واداشته است. این الگوی تاریخی پیش از ائتلاف عربی، در تجربه عثمانی‌ها و بریتانیایی‌ها نیز دیده می‌شد.
در حال حاضر، استان‌های زیر به‌رغم وسعت زیاد، به دلیل تراکم جمعیتی اندک و پیوندهای تاریخی با محور صنعا، از مراکز ثقل نظامی محکمی برخوردار نیستند و تکیه آن‌ها صرفاً بر شریان‌های لجستیکی بیرونی است:
- حضرموت
- شبوه
- مارب
- جوف
- المهره
حضور عربستان و امارات در این مناطق نه بر پایه پذیرش اجتماعی، بلکه بر محوریت پشتیبانی هوایی و لجستیکی استوار است که با تغییر موازنه در نقاطی چون المخا، به شدت به مخاطره افتاده است.