ورزشگاه؛ فراتر از چمن و نور
بحران ورزشگاه‌ها را نباید صرفاً به کیفیت چمن، سیستم نورپردازی یا ظرفیت سکوها تقلیل داد. برای یک باشگاه حرفهای، ورزشگاه همان دفتر مرکزی یک شرکت یا کارخانه صنعتی است؛ نقطه‌ای که هویت، برند و هواداران در آن متمرکز می‌شوند و مدل درآمدی باشگاه بر پایه آن شکل می‌گیرد.
در لیگ‌های معتبر جهان، مالکیت ورزشگاه شرط لازم نیست. باشگاه‌ها از روش‌های مختلفی برای حل این مسئله استفاده می‌کنند:
- اجاره ورزشگاه‌ها از شهرداری‌ها یا مجموعه‌های ورزشی با قراردادهای بلندمدت.
- استفاده از ورزشگاه‌های ساخته شده توسط غول‌های اقتصادی که در ازای بهره تبلیغاتی، امکانات را در اختیار باشگاه قرار می‌دهند.
نکته کلیدی در اینجا «مالکیت» نیست، بلکه «ثبات در دسترسی» است. مشکل فوتبال ایران دقیقاً در همین نقطه است؛ عدم ثبات در دسترسی به زمین بازی.
ضعف زیرساختی از لیگ برتر تا دسته اول
وقتی باشگاهی تا ساعات محدودی پیش از مسابقه نمی‌داند میزبان کجاست، یا ورزشگاه انتخابی ناگهان از چرخه خارج می‌شود، دیگر با یک مشکل اجرایی ساده طرف نیستیم، بلکه با ضعف ساختاری زیربنایی مواجهیم. این وضعیت فارقی نمی‌کند که تیم مورد نظر استقلال و پرسپولیس در لیگ برتر باشند یا تیمی مانند شناور سازی قشم در لیگ دسته اول؛ همه در یک مسیر آوارگی قرار دارند.
میزبانی در فوتبال یک واژه تشریفاتی نیست. وقتی تیمی خانه ندارد، عملاً از دسترسی به سه منبع حیاتی محروم می‌شود:
- درآمد مستقیم از فروش بلیت تماشاگران.
- پتانسیل تبلیغات محیطی در ورزشگاه خود.
- ارتباط عاطفی و مستقیم با هواداران بومی.
تا زمانی که ثبات دسترسی به ورزشگاه تأمین نشود، ادعای حرفهای بودن در فوتبال ایران تنها در رقم قراردادها باقی می‌ماند و در عمل، تیم‌ها همچنان در جستجوی خانه‌ای برای بازی هستند.