دعوت به خویشتن‌داری و دیپلماسی
سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، عصر پنجشنبه در یک جلسه توجیهی بر ضرورت بازگشت به سیستم‌های مبتنی بر قانون تأکید کرد. او با اشاره به ریشه‌های چندجانبه‌گرایی و قوانین بین‌المللی، تعهد پاکستان به این چارچوب‌ها را مجدداً تایید کرد.
اسلام‌آباد اکنون در نقش میانجی وارد عمل شده و از هر دو طرف، یعنی ایران و ایالات متحده، می‌خواهد که خویشتن‌داری پیشه کنند. هدف پاکستان این است که تهران و واشنگتن به‌جای رویارویی، به دیپلماسی روی آورند و به تفاهمات پیشین پایبند بمانند.
تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن و تعهدات متقابل
رابطه فعلی این دو کشور را باید در چارچوب تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بررسی کرد؛ سندی که در تاریخ ۱۷ ژوئن با میانجیگری پاکستان به امضا رسید. این تفاهم‌نامه تلاش داشت مسیرهای ارتباطی و امنیتی را باز کند، اما در عمل با چالش‌های جدی روبه‌رو شد.
یکی از محورهای اصلی این توافق، بند پنجم آن است که بر موارد زیر تمرکز داشت:
- تعهد ایران به ایجاد ترتیبات لازم برای تسهیل تردد ایمن کشتی‌ها.
- استفاده از سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامه برای حل‌وفصل اختلافات.
- جلوگیری از هرگونه اقدام یکجانبه‌ای که امنیت منطقه را به خطر بیندازد.
نقض ترتیبات دریایی و رویارویی نظامی
با وجود تعهدات ذکر شده، اقدامات یکجانبه ایالات متحده مسیر اجرای این تفاهم‌نامه را مختل کرد. گزارش‌ها نشان می‌دهد آمریکا با نقض ترتیبات مقرر در یادداشت تفاهم برای تردد دریایی از تنگه هرمز، عملاً روند اجرای توافق را متوقف کرده است.
بحران زمانی شدت گرفت که واشنگتن به‌جای استفاده از سازوکارهای حل‌وفصل اختلافات که در متن تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده بود، به اقدام نظامی متوسل شد. این تغییر رویکرد از دیپلماسی به تجاوز نظامی، باعث شد مفاد تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در عمل نادیده گرفته شود و تنش‌ها در منطقه افزایش یابد.