
تغییر موازنه قدرت در جنوب یمن
پیشروی غیرمنتظره حوثیها در اواسط سپتامبر به سمت تنگه بابالمندب، معادلات ژئوپلیتیک منطقه را دگرگون کرد. این تحرکات نظامی منجر به شکست سریع «نیروهای مقاومت ملی» به رهبری طارق صالح شد. جبهه طارق صالح که پیشتر تحت حمایت مستقیم امارات بود، در برابر فشار حوثیها فروپاشید و این اتفاق عملاً نقش امارات را در صحنه یمن به چالش کشید.
دیپلماسی اضطراری و پیشنهادهای متناقض
در نشست اخیر ابوظبی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در حضور شیخ محمد بن زاید آل نهیان و نمایندگانی از عربستان سعودی، پیشنهاد کمک نظامی برای شکست حوثیها را مطرح کرد. با این حال، پذیرش این پیشنهاد برای ریاض تقریباً غیرممکن به نظر میرسد. در همین حال، عربستان برای یافتن راهکار جایگزین به واشنگتن چشم دوخته است، اما دونالد ترامپ هنوز پاسخی به درخواستهای ریاض برای دریافت کمک نظامی آمریکا در یمن نداده است.
در واکنش به این بحران، شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان و شیخ منصور بن زاید آل نهیان، معاون رئیسجمهور امارات، روز سهشنبه در ریاض دیدار کردند. این دیدار نشاندهنده تمایل احتمالی دو طرف برای یافتن مسیری به سوی آشتی است؛ حتی اگر این توافق در ابتدا تنها محدود به حوزه انرژی باشد.
عوامل کلیدی در بحران جاری
- تنشهای داخلی:روابط ریاض و ابوظبی از ژانویه سال جاری، پس از درگیری عربستان با «شورای انتقالی جنوب» (STC) که همسو با امارات بود، به شدت تیره شد.
- تهدید گلوگاههای نفتی:پیشروی حوثیها به سمت بابالمندب، صادرات نفت عربستان را که از این مسیر حیاتی میگذرد، به شدت تهدید میکند.
- اهداف آتی حوثیها:نیروهای انصارالله پس از تثبیت دستاوردهای خود در جنوب، اکنون تلاش میکنند شهر تعز در جنوب غربی یمن را به کنترل خود درآورند.
بهای آشتی برای ریاض
ریاض اکنون با یک معامله دشوار روبروست. برای تشکیل ائتلافی نظامی که قادر به عقب راندن حوثیها باشد، باید با امارات آشتی کند. این آشتی برای عربستان به مثابه بهایی است که باید برای بازگرداندن ثبات به جنوب یمن و تامین امنیت مسیرهای صادرات نفت بپردازد. تضعیف نیروهای تحت حمایت امارات و پیشروی حوثیها، ریاض را در موقعیتی قرار داده که دیگر نمیتواند نادیده گرفتن اختلافات با ابوظبی را تحمل کند.