هفته دیپلماتیک دونالد ترامپ که قرار بود با سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل و دیداری پرزرقوبرق با شی جینپینگ، قدرت آمریکا را به رخ جهانیان بکشد، در عمل به تصویری از یک رئیسجمهور فرسوده تبدیل شد. تحلیلگران رسانههایی چون گاردین، آتلانتیک و رویترز، این وقایع را نشانهای از محدودیتهای واقعی قدرت ترامپ میدانند؛ مردی که همچنان به زبان تهدید سخن میگوید، اما شنوندگانش بهشدت کاهش یافتهاند.
عناد در تریبون سازمان ملل و واکنش سرد جهانیان
ترامپ در تریبون سازمان ملل همان الگوی همیشگی خود را تکرار کرد: ترکیبی از خودستایی، تهدید و حمله به نهادهای بینالمللی. او در سخنانش از «نابود کردن» ایران گفت، اقدامات خود در ونزوئلا را توجیه کرد و حتی پیشنهاد داد نام هوش مصنوعی به «ابرهوش» تغییر یابد. با این حال، این لحن تهاجمی با بیتفاوتی سالن مواجه شد و روزنامه گاردین این سخنرانی را «وحشیانه و توخالی» توصیف کرد که در غرولند طولانی بود اما هیچ ایده یا سیاست واقعی در آن دیده نمیشد.
شواهد آماری و مواضع دیپلماتیک نیز وضعیت آمریکا را تزلزلزده نشان میدهد:
- سطح اعتماد جهانی به رهبری ترامپ بر اساس نظرسنجی پیو به رقم تاریخی و پایین ۲۳ درصد رسیده است.
- آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، بهطور غیرمستقیم اشاره کرد که قدرت ابرقدرتها دیگر مانند گذشته نیست و محدودیتهای خود را نشان داده است.
شامهای پرهزینه و دستاوردهای ناچیز در دیدار با پکن
گزارش رویترز نشان میدهد نشست واشنگتن با شی جینپینگ، حتی از سخنرانی سازمان ملل هم ضعیفتر بود. سه روز میهماننوازی پرهزینه، شامهای دولتی، استقبال در پایگاه نظامی و حتی وعده ارسال دو پاندای غولپیکر به باغوحش آتلانتا، خروجی ملموسی نداشت. تنها دستاورد این دیدار، تمدید دوماهه آتشبس تجاری بود، در حالی که چین خواستار تمدید طولانیتر این توافق تا پایان دوره ترامپ بود.
در این دیدار، هیچ پیشرفتی در موضوعات حساس نظیر تایوان، رقابتهای هوش مصنوعی یا اختلافات راهبردی حاصل نشد. رفتار ترامپ در برابر شی جینپینگ تا حدی نرم و کرنشآمیز بود؛ رویکردی که حتی سناتورهای جمهوریخواه را به انتقاد واداشت و دموکراتها آن را «جایگزینی تشریفات بهجای اهداف راهبردی» نامیدند. تحلیلگران معتقدند کنترل چین بر مواد نادر خاکی، ترامپ را مجبور به عقبنشینی و پذیرش این وضعیت کرد.