راز دمای بدن شکارچی ۶۶ میلیون سال پیش
تیرانوسوروس رکس یا همان تیرکس، یکی از قدرتمندترین شکارچیان تاریخ زمین بود که حدود ۶۶ میلیون سال پیش در آمریکای شمالی سلطه داشت. این موجود با طول ۱۲ متر، ارتفاع ۴ متر و وزنی در حدود ۸ تن، در پایان دوره کرتاسه زیستبوم خود را مدیریت میکرد. با وجود شناخت زیاد از فیزیک این حیوان، یکی از بزرگترین معماهای علمی درباره متابولیسم و دمای بدن او باقی مانده بود؛ تا اینکه گروهی از دانشمندان با روشی نوین به پاسخ این پرسش نزدیک شدند.
دمای بدن: ۳۶ درجه سانتیگراد
محققان برای دستیابی به این نتیجه، به سراغ ذخایر موزه دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس رفتند و سه دندان فسیلشده را که میلیونها سال در سنگها محبوس شده بودند، تحلیل کردند. نتایج این آزمایشها که در مجلهساینس ادونسز (Science Advances)منتشر شده، نشان میدهد میانگین دمای بدن تیرکس حدود ۹۷ درجه فارنهایت یا همان ۳۶ درجه سانتیگراد بوده است.
این عدد از نظر زیستشناسی بسیار تکاندهنده است؛ زیرا دمای بدن این دایناسور با دمای بدن فیلهای امروزی شباهت دارد و به محدوده طبیعی بدن انسان نزدیک است.
تفاوت خونگرمی و خونسردی در بقای دایناسورها
شناخت دمای بدن، کلید درک رفتار شکارچیان باستانی است. در دنیای حیوانات، تفاوت بنیادینی میان موجودات خونسرد و خونگرم وجود دارد:
- خونسردها:دمای بدنشان تابع محیط است. در مناطق سرد، این حیوانات کند و کمتحرک میشوند.
- خونگرمها:میتوانند دمای داخلی بدن خود را مستقل از محیط تنظیم کنند که این امر باعث افزایش سرعت، فعال بودن بیشتر و شکارگری مؤثرتر میشود.
با توجه به دمای ۳۶ درجهای، تیرکس احتمالاً یک موجود خونگرم بوده است. این ویژگی اجازه میداد او بدون وابستگی به گرمای محیط، با انرژی بالا فعالیت کند و به یکی از کارآمدترین شکارچیان تاریخ تبدیل شود.
رمزگشایی از مینای دندان
دانشمندان برای استخراج این اطلاعات از روشی مدرن بر روی مینای دندان استفاده کردند. این تکنیک بر پایه تحلیل ایزوتوپهای کربن و اکسیژن استوار است. اتمهای همعنصر با جرم متفاوت، در زمان تشکیل دندان در بدن دایناسور، بر اساس دمای محیط داخلی جذب میشوند. در واقع، مینای دندان مانند یک دماسنج باستانی عمل کرده و اثرات دمایی میلیونها سال پیش را در خود ثبت کرده است.