جنگ بر سر داراییهای مسدود شده
تلاش آمریکا برای تصاحب یا جابهجایی وجوه ایران در بانکهای خارجی، این بار با رقم ۶۰۰ میلیون دلار به جریان افتاد. این مبلغ که بخشی از داراییهای مسدود شده ایران در خارج از کشور است، در حالی جابهجا شد که تهران همواره بر بازگشت کامل این وجوه تاکید دارد. واشینگتن معمولاً با استفاده از ابزارهای قانونی داخلی و فشار بر بانکهای واسط، مسیر خروج این پولها را به نفع خود یا برای پرداخت بدهیهای طرفهای ثالث تغییر میدهد.
مکانیسم تصاحب وجوه؛ از کره جنوبی تا واشینگتن
بسیاری از این جابهجاییها در بستر توافقات پیچیده یا فشارهای سیاسی صورت میگیرد. آمریکا با استفاده از قوانین تحریمی، بانکهایی را که وجوه ایران در آنهاست، مجبور میکند تا مبالغ را به حسابهای تحت کنترل وزارت خزانهداری منتقل کنند. این روند عملاً به معنای سلب مالکیت ایران از سرمایههایش است.
در این میان، جابهجایی ۶۰۰ میلیون دلاری نشان میدهد که واشینگتن همچنان از داراییهای ایران به عنوان اهرمی برای پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی خود در سطح بینالمللی استفاده میکند. این اقدام در حالی رخ میدهد که ایران در مذاکرات مختلف، بازگشت این پولها را پیششرط یا نتیجه هرگونه تعامل میداند.
پیامدهای حقوقی و دیپلماتیک
این اقدام آمریکا تنها یک جابهجایی مالی ساده نیست، بلکه ابعادی حقوقی دارد که میتواند در دادگاههای بینالمللی مورد پیگرد قرار گیرد. نکات کلیدی این پرونده عبارتند از:
- نقض صریح قوانین مالکیت بینالمللی و حقوق حاکمیت ملی.
- افزایش بیاعتمادی بانکهای مرکزی کشورهای مختلف به سیستم بانکی تحت تاثیر آمریکا.
- تغییر ماهیت داراییهای مسدود شده از «امانت» به «سرمایه مصرفی» برای دولت آمریکا.
تهران احتمالاً برای مقابله با این دزدی ۶۰۰ میلیون دلاری، مسیرهای حقوقی جدیدی را در کشورهای ثالث دنبال خواهد کرد تا مانع از تکرار این الگو در مبالغ بیشتر شود. این تقابل مالی در واقع بازتابی از تنشهای عمیقتر سیاسی است که در آن پولها به ابزاری برای فشار تبدیل شدهاند.