بازگشت یک هواپیمای ایرانی از نجف و توقف ناگهانی پروازها در این فرودگاه، تازهترین حلقه از زنجیرهای است که طی روزهای اخیر شبکه پروازهای خارجی ایران را به شدت منقبض کرده است. مدیریت فرودگاه بینالمللی نجف در بخشنامهای صریح اعلام کرد تمامی پروازهای مبدأ و مقصد ایران تا اطلاع ثانوی متوقف میشوند. اهمیت این تصمیم در اینجا است که پس از انسداد فرودگاه بغداد، قرار بود بخشی از پروازهای تجاری و زیارتی به نجف منتقل شود، اما اکنون آخرین گزینه هوایی ایران در عراق نیز عملاً از دست رفت.
فشار خزانهداری آمریکا و تحریمهای ثانویه
سرچشمه این موج محدودیتها به تصمیمات خزانهداری ایالات متحده برمیگردد. واشنگتن در اقدامی جدید، 36 هدف مرتبط با صنعت هوانوردی ایران، از جمله 27 شرکت هواپیمایی را در فهرست تحریمها قرار داد. آمریکا تنها به تحریم مستقیم شرکتها اکتفا نکرد، بلکه با لغو برخی مجوزهای پیشین و هشدار صریح به فرودگاهها و شرکتهای پشتیبان خارجی، دست آنها را در خدماترسانی به هواپیماهای ایرانی کوتاه کرد.
تهدید واشنگتن متمرکز بر قطع دسترسی به نظام مالی دلاری است. این فشار باعث شده هزینه ارائه سوخت، هندلینگ و فروش بلیت برای ایرلاینهای ایرانی به شدت بالا برود. در واقع فرودگاهها و شرکتهای خدمات زمینی اکنون ناچارند میان ادامه همکاری با ایران یا مواجهه با تحریمهای ثانویه آمریکا یکی را انتخاب کنند.
وضعیت فعلی مسیرهای هوایی
دامنه این انقباض هوایی با سرعت زیادی در منطقه گسترش یافت. در حال حاضر وضعیت مسیرهای ارتباطی به شرح زیر است:
- فرودگاههای مسدود شده:نجف، بغداد، مسقط، باکو و تفلیس.
- کشورهای دارای محدودیت جدید:امارات متحده عربی و ترکمنستان.
- مسیرهای فعال باقیمانده:چین، ارمنستان و بخشهایی از مسیرهای ترکیه.
این وضعیت نشان میدهد تهدیدهای ایالات متحده علیه شرکتهای ارائهدهنده خدمات به هواپیماهای ایرانی، از حالت هشدار خارج شده و به تصمیمات عملیاتی در کشورهای منطقه تبدیل شده است.