آثار به نمایش درآمده در این رویداد، فراتر از ترکیب رنگ‌ها و نقش‌های بصری، سند زنده‌ای از روزهای اسارت هستند. این دست‌سازه‌ها روایتگر دورانی است که در آن هنر، تنها ابزاری برای گریز از فضای خفقان‌آور اردوگاه‌های بعث و مسیری به‌سوی آزادی درونی بود.
پنج هنرمند؛ پنج روایت از اسارت
در این نمایشگاه، آثار پنج آزاده با دیدگاه‌ها و تجربیات متفاوت به نمایش گذاشته شده است. هر یک از این هنرمندان بر اساس زاویه دید شخصی و سرگذشتی که در اردوگاه‌های عراق سپری کرده‌اند، آثار متفاوتی خلق کرده‌اند. این هنرمندان عبارتند از:
- محمدرضا ورسیده
- حسین اکبری
- عباس فلاحتی
- رضا اندرواژ
- شعاع‌الدین فلاح‌دوست
رسالت دفتر هنر و ادبیات اسارت
ساسان ناطق، مدیر دفتر هنر و ادبیات اسارت حوزه هنری، هدف این دفتر را تولید مستمر محتوا بر پایه خاطره‌گویی‌های مادران و همسران آزادگان می‌داند. او اشاره می‌کند که این مجموعه تلاش می‌کند فارغ از مناسبت‌های تقویمی، جریانی فعال در تولید آثار مرتبط با اسارت داشته باشد.
این نمایشگاه که در قالب نهمین برنامه «روایت پنهان» برپا شده، ابتدا قرار بود همزمان با سالگرد ورود آزادگان به ایران برگزار شود، اما به دلیل تراکم برنامه‌های حوزه هنری، زمان برپایی آن به هفته دفاع مقدس منتقل شد. سال گذشته نیز، نمایشگاهی از دست‌سازه‌های اسرای عراقی برگزار شده بود و امسال تمرکز بر آثار هنرمندان ایرانی است.
شکاف میان تعداد آزادگان و ثبت خاطرات
ناطق بر این باور است که به‌رغم تلاش‌های صورت گرفته در چهار سال گذشته، هنوز اطلاعات جامع و کاملی از حوزه اسارت در دست نیست. او با اشاره به آمار صلیب سرخ که 39 هزار و 140 آزاده را شناسایی و ثبت‌نام کرده است، تأکید می‌کند که حجم آثار منتشر شده در مقایسه با این تعداد بسیار اندک است.
به گفته وی، حتی اگر تا به امروز هزار کتاب درباره خاطرات اسارت منتشر شده باشد، این رقم در نوع خود بالا است، اما همچنان فاصله زیادی تا شنیدن روایت‌های تمامی آزادگان وجود دارد. نام «روایت پنهان» نیز دقیقاً از همین خلأ اطلاعاتی و نیاز به کشف خاطرات ناگفته‌ای که در اردوگاه‌ها اتفاق افتاده، گرفته شده است.