تابآوری زنجیره تأمین دارو در بحران
صنعت دارویی ایران پس از گذر از دوران جنگ، اکنون وضعیت تأمین دارو را مدیریت کرده است. هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، تأکید میکند که فعال بودن زنجیره تأمین از تولیدکنندگان و توزیعکنندگان تا داروخانهها، باعث شد وضعیت فعلی نسبت به دوران جنگ بهبود یابد.
البته این مسیر هموار نبود. بسته شدن مسیرهای دریایی در مقطعی از زمان جنگ، تأمین مواد اولیه را که بخش عمدهای از آن از طریق دریا انجام میشد، با چالش جدی روبهرو کرد. صنعت دارو برای عبور از این بنبست، مسیرهای جایگزینی را شناسایی کرد؛ هرچند این مسیرها زمانبر و هزینهبر بودند، اما اکنون مواد اولیه از این راههای جدید وارد کشور میشود.
تاثیر هزینههای لجستیک بر قیمتها
تغییر مسیرهای تأمین اثر مستقیم خود را بر قیمتها گذاشت و قیمت داروها بهطور قطع افزایش یافت. با این حال، اگر حمایت از بخش خصوصی و صنعت دارو تداوم یابد و مشکل جدیدی در مسیرهای تأمین رخ ندهد، روند بهبود شرایط ادامه خواهد داشت.
ریشه کمبود استامینوفن کدئین
در میان داروهای مختلف، استامینوفن کدئین با مشکل تأمین مواجه شده است. دلیل این اتفاق را باید در ماهیت ماده کدئین جستوجو کرد؛ زیرا این ماده مشتقی از تریاک و مواد افیونی است و زنجیره تولید آن به عوامل خارجی وابسته است.
بر اساس اظهارات سخنگوی انجمن داروسازان، عوامل زیر در کمیابی این دارو نقش داشتهاند:
- ممنوعیت کشت خشخاش در کشور همسایه (افغانستان).
- کاهش میزان کشفیات مواد مخدر در مرزهای ایران.
- وابستگی تولید برخی داروهای حاوی کدئین و شربت اپیوم به مواد اولیه حاصل از کشفیات کشت خشخاش.
کاهش حجم کشفیات به دلیل ممنوعیت کشت در افغانستان، مستقیماً زنجیره تأمین مواد اولیه برای تولید این دسته از داروها را مختل کرده و منجر به کمبود آن در داروخانهها شده است.