ماریوت و نقد 'عصر تاریکی جدید': انتقادی به فرار از کتاب‌ها

ماریوت، نویسنده‌ای که دوران کودکی‌اش را زیر سایه پدر معلمش گذراند و به کتاب‌خوانی علاقه وافر داشت، اکنون در قامت یک مرثیه‌سرای آخرالزمانی ظاهر شده است. او معتقد است که کوچ از کتاب به نمایشگرها نه تنها ما را از شاهکارهای ادبی دور می‌کند، بلکه جامعه را به سوی استبداد، قبیله‌گرایی و بربریت سوق می‌دهد. این دیدگاه با نقد تندی مواجه شد؛ انتونی کامینز در گاردین چهره دیگری از این اثر پرطمطراق را نمایان کرد. نویسنده اصرار دارد که رمان‌های کلاسیک ابزاری بهتر برای آشکار کردن ابعاد درون انسان هستند، اما در اثبات این ادعا ناکام می‌ماند. کتاب ابتدا تلفن‌های هوشمند را مقصر اصلی افت کتاب‌خوانی می‌داند و فقر یا نابرابری‌های ساختاری را نادیده می‌گیرد. با این حال، در صفحات پایانی مجبور می‌شود اعتراف کند که ثروتمندان ابزار لازم برای دور نگه داشتن فرزندانشان از این صفحات اعتیادآور را دارند، در حالی که والدین کارگر و فقیر از چنین شانسی محرومند! «عصر تاریکی جدید» با تمام شعارهای آخرالزمان‌اش، در نهایت به پوسته‌ای از مصلحت‌اندیشی می‌رسد. به مخاطبان دلداری می‌دهد که قرار نیست سواد کاملاً نابود شود؛ شاید شکسپیرهای کمتر و پیام‌های کاری بیشتری داشته باشیم، اما کتاب‌خوانی فعلاً زنده می‌ماند! این کتاب بیش از آنکه یک تحلیل عمیق جامعه‌شناختی باشد، آیینه‌ای است برای فرار کسانی که با دیدن گزارش هفتگی زمان استفاده از گوشی (Screen Time) عذاب وجدان می‌گیرند. در پشت این سطور پرهیاهو، داستان واقعی‌تری پنهان است: بزرگ شدن با این توهم که دنیا تنها در صفحات کتاب معنا پیدا می‌کند، تا اینکه تکه شیشه‌ سیاه‌رنگ شش‌اینچی تمام این باورها را به چالش می‌کشد.