تلاش برای بازگرداندن «انسان» به جای «عدد»
غزه در حافظه جمعی مخاطبان، اغلب با تصاویر ساختمانهای فرو ریخته و فهرست بلند قربانیان جنگ گره خورده است. اما کتاب «سپیدهدم در غزه؛ روایتهایی از زندگی و فرهنگ فلسطینیان» سعی دارد این تصویر تکبعدی را تغییر دهد. نویسندگان اثر، محمود مونا و متئو تلر، بهجای تمرکز بر تحولات سیاسی و نظامی، به سراغ آدمها رفتهاند.
این کتاب که توسط یعقوب نعمتی وروجنی ترجمه شده و انتشارات سوره مهر آن را روانه بازار کرده است، غزه را نه به عنوان یک جغرافیای درگیر جنگ، بلکه سرزمینی با فرهنگ و خاطره معرفی میکند. در واقع، هدف اصلی اثر این است که روایتها، اعداد خشک و خالیِ مربوط به کشتهها و مجروحان را دوباره به انسان تبدیل کنند؛ افرادی که نام، خانواده و گذشتهای دارند.
چه کسانی در این روایتها حضور دارند؟
نویسندگان برای ترسیم تصویر جامع از جامعه فلسطینی، با افرادی از مشاغل و موقعیتهای مختلف گفتگو کردهاند. هر یک از این روایتها قطعهای از پازل بزرگتر هویت این مردم است. در این کتاب میتوان ردپای گروههای مختلفی را یافت، از جمله:
- پزشکان و کادرهای درمانی در شرایط بحران
- معلمان و دانشجویانی که برای آینده میجنگند
- هنرمندانی که در سایه تخریبها آثار خود را خلق میکنند
- ورزشکارانی که تلاش میکنند هویت خود را حفظ کنند
حافظه؛ ابزاری برای بقای هویت
یکی از محورهای اصلی این اثر، مفهوم «حافظه» است. در محیطی که جنگ میتواند در لحظهای خانهها، بناها و نشانههای تاریخی را به کلی محو کند، روایتهای شخصی به تنها راه حفظ گذشته تبدیل میشوند. این کتاب نشان میدهد که چگونه خاطرات فردی و جمعی، ابزاری برای مقاومت در برابر فراموشی و نابودی هویت فرهنگی هستند تا غزه را نه فقط از دریچه سیاست، بلکه از پنجره زندگی و فرهنگ ببینیم.