جنگ شناختی و آسیبپذیری زیرساختهای علمی
مراکز علمی در معادلات امنیت ملی جایگاهی کلیدی دارند. همین اهمیت باعث شده تا دانشگاهها هدف عملیاتهای روانی و جنگهای شناختی قرار گیرند. مخاطرات پیش روی این نهادها در شرایط بحران چندلایه است؛ از تخریب فیزیکی ساختمانها و اخلال در روند پژوهشی گرفته تا تهدید مستقیم نخبگان و آسیبهای روانی در بدنه دانشجویی.
تابآوری در محیط دانشگاه به معنای انفعال یا صرفاً بقا نیست. یک دانشگاه تابآور مجموعهای است که در زمان بحران، با تکیه بر سرمایه انسانی و ظرفیتهای فناورانه، در کنار بدنه دفاعی کشور میایستد تا از فروپاشی عملیاتی جلوگیری کند.
مدیریت ارتباطات؛ پیشدستانه به جای واکنشی
بخش بزرگی از تابآوری سازمانی پیش از وقوع بحران و در لایههای ارتباطی شکل میگیرد. دکتر اکبر نصراللهی، استاد ارتباطات و مدیریت رسانه، در همایش اساتید هیئت علمی بر تغییر پارادایم مدیریتی تأکید کرد. او معتقد است موفقیت دانشگاه در گرو ارتباط مستمر و دوسویه با دانشجویان است.
طبق تحلیل وی، اساتید باید پرسشهای دانشجویان را پیش از آنکه به «انباشت بحرانزا» تبدیل شود بشنوند و با بهرهگیری از منابع معتبر پاسخ دهند. هدف نهایی این رویکرد، انتقال اساتید از وضعیت «واکنش پس از بحران» به «کنشگری پیشدستانه» است. این مدیریت ارتباطی باعث تقویت اعتماد اجتماعی میشود و اجازه میدهد روایتهای مسئولانه جایگزین فضای انفعالی گردد.
- گستره تهدیدات:حملات سایبری، تهاجم به زیرساختها و عملیات روانی.
- ارکان تابآوری:بهرهگیری از سرمایه انسانی، ظرفیتهای فناورانه و ارتباطات دوسویه.
- هدف راهبردی:جایگزینی روایتسازی مسئولانه با انفعال سازمانی.
در شرایطی که دانشجویان هر روز با حجم عظیمی از پیامهای متناقض مواجهاند، آموزش نباید تنها به انتقال دادههای تخصصی محدود شود. دانشگاه تابآور باید به دانشجویان بیاموزد که چگونه در میان این انبوه اطلاعات، تفکر نقادانه داشته باشند و در برابر نفوذات شناختی مقاوم شوند.