محمد البرادعی در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس»، کشورهای عربی را به بازنگری در رویکردهای امنیتی خود فراخواند. او تأکید کرد که ثبات خاورمیانه در گرو ایجاد سیستمی است که تمام بازیگران اصلی منطقه، بهویژه ایران و ترکیه را در بر بگیرد.
جایگاه ایران در ترتیبات امنیتی منطقه
البرادعی معتقد است کشورهای خلیج فارس باید امنیت خود را بر پایه اعتمادسازی و گفتگو بنا کنند، نه تکیه بر قدرتهای فراملی. او با اشاره به واقعیتهای جغرافیایی تأکید کرد که ایران به دلیل موقعیتش، همواره عنصری ضروری در هرگونه ترتیبات امنیتی پایدار خواهد بود.
این سیاستمدار مصری با نگاهی به تاریخ معاصر منطقه، نکات زیر را مورد توجه قرار داد:
- تجربیات نیم قرن گذشته و جنگهای فاجعهبار در خاورمیانه، لزوم بازنگری در مبانی امنیت منطقهای را ثابت کرده است.
- تکیه بر قدرتهای خارجی برای تأمین امنیت، راهکاری ناکارآمد است.
- ایجاد یک سیستم امنیتی معتبر شامل ترکیه و ایران، تنها مسیر دستیابی به صلح پایدار است.
شروط تحقق صلح و ثبات
البرادعی موفقیت هرگونه ساختار امنیتی جدید را به حل مسائل بنیادین منطقه گره زد. او پایان اشغال سرزمینهای فلسطینی توسط رژیم اسرائیل و ایجاد منطقهای عاری از سلاح هستهای را از پیششرطهای ضروری برای دستیابی به ثبات خاورمیانه دانست.
تنشها در تنگه هرمز و ابتکارات ناکام
اظهارات البرادعی در حالی مطرح میشود که تنشهای مربوط به تنگه هرمز و تقابل آمریکا و ایران، بحثها درباره آینده امنیتی خلیج فارس را شدت بخشیده است.، عمان در ماه سپتامبر پیشنهاد برگزاری نشستی منطقهای با مشارکت ایران، عراق و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را ارائه کرد، اما این نشست به تعویق افتاد.
در ماههای اخیر، تمایل به ایجاد ترتیبات امنیتی که بیشتر به خود کشورهای منطقه متکی باشد، در فضای سیاسی خاورمیانه افزایش یافته است.