تاریخچه کنوانسیون تهران
کنوانسیون تهران در سال 2003 به امضا رسید و از سال 2006 به مرحله اجرایی درآمد. این کنوانسیون کشورهای حاشیه دریای خزر را در یک چارچوب مشترک برای حفاظت از این پهنه آبی گرد هم آورده است.
پروتکلهای اجرایی
این کنوانسیون شامل چهار پروتکل اجرایی است. سه پروتکل آن به تصویب تمامی اعضا رسیده است:
- پروتکل آکتائو: مرتبط با آمادگی، مقابله و همکاری در برابر حوادث آلودگی نفتی.
- پروتکل مسکو: درباره آلودگیهای ناشی از منابع و فعالیتهای مستقر در خشکی.
- پروتکل ارزیابی آثار زیستمحیطی فرامرزی.
پروتکل عشقآباد که به حفاظت از تنوع زیستی دریای خزر مربوط میشود، هنوز به طور کامل مورد پذیرش تمامی اعضا قرار نگرفته است. مذاکرات برای یک پروتکل جدید در زمینه پایش و تبادل اطلاعات نیز در حال انجام است.
پروژههای مشترک و همکاریهای بینالمللی
آرمان خورسند، رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست، به همکاریهای کنوانسیون تهران با نهادهای بینالمللی محیط زیستی اشاره کرد و گفت: "این کنوانسیون بستر مناسبی برای اجرای پروژههای زیستمحیطی و جذب منابع مالی بینالمللی فراهم کرده است."
در حال حاضر، پروژههایی برای مقابله با آلودگیهای پلاستیکی در دریای خزر در حال اجراست و پروژههای مشترک دیگری نیز با مشارکت کشورهای ساحلی و حمایت نهادهای بینالمللی پیگیری میشود.
اهمیت تبادل اطلاعات
خورسند بر اهمیت تبادل دادههای زیستمحیطی در منطقه تأکید کرد و گفت: "کنوانسیون تهران چارچوبی برای تبادل اطلاعات، اجرای پروژههای مشترک و تعامل با صندوقها و نهادهای بینالمللی فعال در حوزه محیط زیست فراهم کرده است."