نقش امنیت در حکمرانی
میلیونها ایرانی ممکن است به برخی سیاستها و مسئولان انتقاد داشته باشند، اما در زمان تهدید، امنیت و تمامیت کشور برای آنها در اولویت قرار میگیرد. هنر حکمرانی در شناسایی این ظرفیت پنهان نهفته است. به جای تلاش برای همسانسازی نظرات، باید امکان همسرنوشتی فراهم شود.
تنوع در دیدگاهها
در جمهوری اسلامی، شهروندان میتوانند از حقوق خود برخوردار باشند و در ساختن و دفاع از کشور نقش ایفا کنند، حتی اگر با برخی سیاستها موافق نباشند. پذیرش این واقعیت نشاندهنده بلوغ سیاسی است. نظامی که به خودباوری برسد، مخالفت شهروندان را به معنای خروج آنها از دایره ملت نمیداند.
سرمایه اجتماعی و قدرت ملی
در شرایط عادی، سرمایه اجتماعی یکی از منابع اصلی حکمرانی به شمار میرود، اما در زمان جنگ، به بخشی از قدرت ملی تبدیل میشود. موشک، ارتش و دیپلماسی میتوانند دشمن را متوقف کنند، اما آنچه کشور را در نبردهای طولانی سرپا نگه میدارد، احساس مشارکت مردم در سرنوشت آن است.
فاصله میان مردم و حاکمیت
قدرت تنها در زرادخانهها انباشته نمیشود. بخشی از قدرت در فاصله میان مردم و حاکمیت قرار دارد. اگر این فاصله با اعتماد پر شود، به بازدارندگی تبدیل میشود، اما اگر با بیاعتمادی گسترش یابد، به نقطه آسیبپذیری کشور بدل خواهد شد. دشمن نیز به همین فاصله توجه دارد و تلاش میکند میان "ایران" و "مردم ایران" شکاف ایجاد کند.
تنوع در برنامههای عمومی
برنامههای عمومی کشور که برای دفاع از ایران برگزار میشود، نباید تنها بازتاب یک رنگ و یک زبان باشد. جامعه ایران متکثرتر از آن است که در یک ویترین محدود جا بگیرد. مذهبی و غیرمذهبی، اصولگرا و اصلاحطلب، موافق و منتقد، نسل قدیم و نسل جدید همگی بخشهایی از واقعیت این جامعه هستند.