مناسبات پیچیده چین و ایران
پرونده ایران بار دیگر به بخشی از مناسبات پیچیده چین و آمریکا بدل شده است. پکن از یک سو بر «مشارکت جامع راهبردی» با تهران تأکید دارد و از سوی دیگر خواهان کاهش تنش، باز ماندن مسیرهای انرژی و جلوگیری از گسترش درگیری در خاورمیانه است.
دیدار عراقچی و وانگ یی
در دیدار اخیر سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، پکن بر تداوم همکاری و حمایت از حقوق و منافع مشروع ایران تأکید کرد. وانگ یی همچنین تهران و واشنگتن را به خویشتنداری فراخواند و خواستار بازگشت دو طرف به توافق موقت ماه ژوئن و از سرگیری مذاکرات جدی شد. او بر ضرورت بازگشایی تنگه هرمز برای حفظ ثبات انتقال انرژی و زنجیرههای تأمین جهانی تأکید کرد.
واکنش وزارت امور خارجه ایران
وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که عراقچی ضمن تأکید بر آمادگی تهران برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی کشور، از راهحلهای دیپلماتیکی که حقوق ایران را تأمین کند استقبال کرده است.
تحرکات دیپلماتیک چین
اهمیت این دیدار را باید در کنار تحرکات دیپلماتیک همان هفته سنجید. یک روز پس از ملاقات عراقچی و وانگ یی، وزیر خارجه چین با مارکو روبیو، همتای آمریکایی خود تلفنی گفتوگو کرد. طبق اعلام رسمی پکن، وضعیت خاورمیانه نیز از موضوعات مورد بحث بود. این تماس به معنای میانجیگری رسمی چین میان تهران و واشنگتن نیست، اما نشان میدهد پرونده ایران و بحران منطقهای همزمان در دو مسیر دیپلماتیک پکن با تهران و واشنگتن در جریان است.
رأیگیری شورای امنیت سازمان ملل
تحول دیگری که به سفر عراقچی وزن سیاسی بیشتری بخشید، رأیگیری 17 سپتامبر در شورای امنیت سازمان ملل بود. چین و روسیه قطعنامهای را که هدف آن تمدید مأموریت نظارت مستقل بر تحریمهای بینالمللی ایران بود وتو کردند. 11 عضو شورای امنیت به قطعنامه رأی مثبت دادند و پاکستان و سومالی رأی ممتنع دادند. پکن و مسکو کشورهای غربی را به سیاسی کردن پرونده ایران متهم کرده و بر حل اختلافات هستهای از مسیر سیاسی و دیپلماتیک تأکید دارند. این رأی نشان داد حمایت سیاسی چین از تهران در مقاطع مشخص در شورای امنیت نیز نمود مییابد.
رابطه دو سویه تهران و پکن
با این همه، رابطه تهران و پکن یکسویه نیست. چین به دنبال منافع خود در خاورمیانه و ایران است و این موضوع بر روابط دو کشور تأثیرگذار است.