تصاویری که سید باقر موسوی از قوچ و میشهای منطقه صخرهای بستان در استان خوزستان ثبت کرده، فراتر از یک مستند تصویری، زنگ خطری برای تجهیزات حفاظتی این منطقه است. در این عکسها، لحظهای ثبت شده که یکی از قوچها با جسارت مقابل دوربین میایستد و مستقیماً به لنز خیره میشود؛ نمایی نزدیک که شکوه این حیوانات وحشی را به رخ میکشد.
آبشخور مصنوعی؛ نقطه امید در صخرهها
بقاء حیوانات در مناطق صخرهای و صعبالعبور، بهویژه در اقلیم گرم خوزستان، به شدت به دسترسی به منابع آبی وابسته است. به همین دلیل، دوستداران محیطزیست ایران دست به دست هم دادند و یک «آبشخور مصنوعی» در این منطقه راهاندازی کردند. این اقدام حیاتی باعث شده تا قوچها و میشها در شرایط سخت محیطی، منبعی برای سیراب شدن داشته باشند و حضور آنها در این نقاط برای عکاسان و محیطبانان قابل رصد باشد.
شکاف تکنولوژیک در پایش حیاتوحش
موسوی در کنار انتشار این تصاویر، به چالشهای فنی محیطبانان و فعالان محیطزیست اشاره میکند. او میگوید پایش و محافظت از این جمعیت کوچک و ارزشمند، طی سالهای گذشته و تا به امروز با استفاده از یک پهپاد نسبتاً قدیمی انجام شده است. تکیه بر تجهیزات قدیمی در منطقهای با جغرافیای پیچیده، محدودیتهای زیادی ایجاد میکند.
به باور این عکاس و فعال محیطزیست، جایگزینی دستگاه فعلی با یک پهپاد پیشرفتهتر، تحولی در شیوه حفاظت از این گونهها ایجاد میکند. مزایای بهرهگیری از تکنولوژی بهروز را میتوان در موارد زیر برشمرد:
- ایجاد امکان پایش مستمر و بدون وقفه در مناطق صعبالعبور که دسترسی انسانی به آنها دشوار است.
- شناسایی سریعتر و دقیقتر تهدیدات احتمالی (مانند شکارچیان یا بیماریها).
- افزایش نرخ موفقیت در حفاظت از جمعیتهای کوچک و در معرض خطر.
- بهبود کیفیت دادههای جمعآوریشده برای برنامهریزیهای حفاظتی آینده.
در نهایت، تلاشی که برای ایجاد آبشخور مصنوعی صورت گرفته، تنها نیمی از مسیر است؛ نیمه دیگر، ایجاد یک سیستم نظارتی هوشمند و مدرن است تا بقای این قوچهای صخرهای در بستان تضمین شود.