سقوط همزمان چتباتهای پیشرو
بزرگترین سرویسهای هوش مصنوعی جهان روز پنجشنبه ۱۲ شهریور تقریباً در یک بازه زمانی واحد از دسترس خارج شدند. این اختلال که کاربران را در سراسر جهان غافلگیر کرد، باعث شد سرویسهای محبوب ChatGPT، Claude و Grok با افزایش شدید نرخ خطا مواجه شوند. بسیاری از کاربران در تلاش برای ورود به حسابهای خود یا ارسال درخواست به مدلها، با پیامهای خطا روبهرو شدند.
جزئیات اختلال در سرویسهای OpenAI
بحران در سرویس ChatGPT از حدود ساعت ۱۱ صبح به وقت شرق آمریکا شدت گرفت. صفحه وضعیت رسمی OpenAI تأیید کرد که خطاها در ChatGPT و Codex به شدت افزایش یافته است. این نقص فنی تنها به گفتوگو با چتبات محدود نشد و طیف گستردهای از قابلیتها را فلج کرد. کاربران در موارد زیر با مشکل جدی مواجه شدند:
- ورود به حسابهای کاربری (Login)
- آپلود فایلها و جستوجوی پیشرفته
- استفاده از حالت صوتی و تولید تصویر
- دسترسی به قابلیت Deep Research
وضعیت Grok و Claude؛ فشار بر زیرساختها
همزمان با OpenAI، کاربران سرویس Grok (متعلق به شرکت xAI) نیز با پیامهای خطا مواجه شدند. این سیستم در بسیاری از موارد اعلام میکرد که مدل بیش از ظرفیت خود بارگذاری شده است. از سوی دیگر، شرکت Anthropic علت اختلال در سرویس Claude را مشکلات زیرساختی اعلام کرد. اگرچه Gemini (محصول گوگل) نیز گزارشهایی از اختلال داشت، اما ماهیت مشکل در این سرویس متفاوت بود؛ برخی توسعهدهندگان و کاربران Gemini API متوجه شدند کلیدهای تازه ایجادشده برای آنها کار نمیکند.
پشت پرده اختلال؛ توهم استقلال رقبا
هنوز هیچ مدرک قطعی یا پاسخ رسمی مبنی بر وجود یک علت واحد برای تمام این اختلالات منتشر نشده است. با این حال، تحلیلگران احتمال میدهند وابستگی شدید این شرکتها به زیرساختهای ابری (Cloud Infrastructure) مشترک، جرقهای برای این سقوط همزمان باشد.
کاربران معمولاً این سرویسها را رقبای مستقل میبینند، اما واقعیت فنی چیز دیگری است. تمام این غولها به شبکهای پیچیده از مراکز داده، ارائهدهندگان خدمات ابری و شبکههای توزیع محتوا وابستهاند. این اتفاق ثابت کرد حتی اگر مدل هوش مصنوعی از نظر نرمافزاری کاملاً سالم باشد، خرابی در یک لایه از زیرساختهای مشترک میتواند دسترسی میلیونها کاربر به پیشرفتهترین فناوریهای جهان را در یک لحظه قطع کند.
شرکت OpenAI در ساعات بعدی اعلام کرد که راهکار رفع مشکل را اعمال کرده و در حال بازگرداندن سرویسها به حالت عادی است.